4 september 2014

Els Stronks onderzoekt als KB/NIAS-fellow vroegmoderne denkbeelden over jongeren

Prof. dr. Els Stronks
 

Jongeren nemen in onze tegenwoordige samenleving een bijzondere positie in. Dat ze zich anders gedragen dan volwassenen is een vanzelfsprekendheid – en misschien zelfs bijna een vereiste. Toch bestond de notie van ‘typisch jongerengedrag’ vroeger niet. Historisch letterkundige prof. dr. Els Stronks onderzoekt de komende maanden hoe en wanneer in Nederland rolpatronen voor jongeren ontstonden. Zij doet dit als fellow bij de Koninklijke Bibliotheek (KB), de nationale bibliotheek van Nederland, en het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS).

Teksten speciaal voor jongeren

Tijdens haar fellowship wil Stronks op zoek gaan naar het ontstaan van denkbeelden over jongeren en jongerenculturen die die rolpatronen bepalen. Ze zal dit doen door teksten te analyseren uit de periode 1500-1800. Toen werden er voor het eerst op grote schaal teksten geschreven – vooral liedteksten – die speciaal voor jongeren bedoeld waren.

Verschillen die teksten nu significant van teksten voor volwassenen, en welke denkbeelden over typisch jongerengedrag werden via die teksten verspreid in de Nederlandse samenleving? Buitenlanders vonden de jongeren in Nederland bijvoorbeeld extreem mondig. Herkennen we dat ook in teksten waarin rolpatronen bediscussieerd, bedacht en vastgelegd werden?

Digitale tekstverzamelingen als bron

Stronks zal in de KB gebruikmaken van verschillende verzamelingen gedigitaliseerde teksten, uit Delpher, de Liederenbank (Meertens Instituut) en de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL). Met digitale instrumenten zal ze proberen patronen te vinden (distant reading) en deze patronen daarna te interpreteren door lezing in detail (close reading). Aan het NIAS werkt zij haar bevindingen verder uit, en het resultaat presenteert ze in een afsluitende publiekslezing op woensdag 14 januari 2015.

Prof. dr. Els Stronks
Prof. dr. Els Stronks

Prof. dr. Els Stronks is hoogleraar Vroegmoderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Haar onderwijs en onderzoek concentreert zich op multimediale literatuur (woord, beeld, muziek) uit de Nederlandse Gouden Eeuw, op de internationale inbedding van die literatuur en op digitale ontwikkelingen in het vakgebied. Ze is bestuurslid van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek en CLARIN-NL, en lid van de Adviescommissie Geschiedenis en Letteren van het Prins Bernhard Cultuurfonds.

Samenwerking KB en NIAS

Els Stronks is de elfde in een rij gerenommeerde onderzoekers die zich sinds 2005 aan de KB en het NIAS verbonden hebben. Met het fellowship wil het NIAS internationaal en interdisciplinair toponderzoek bevorderen. De KB brengt hiermee haar rol als wetenschappelijke bibliotheek met focus op digitalisering onder de aandacht, en vooral de mogelijkheden tot onderzoek die de digitale collecties bieden.