26 juli 2018

Een duik in de wereld van open science tijdens de Utrecht Summer School

Judit Fazekas en Eirini Zormpa namen afgelopen week deel aan een summerschoolcursus in de universiteitsbibliotheek. De meeste deelnemers kwamen van ver om meer te leren over open science. Fazekas: “Bianca Kramer en Jeroen Bosman staan wijd en zijd bekend om hun uitgebreide kennis over open science. Daarom ben ik naar Utrecht gekomen.” De deelnemers hielden zich een week lang bezig met alle facetten van open science.

Je hebt deelgenomen aan de summerschoolcursus open science. Waarom heb je voor deze cursus gekozen?

Fazekas: “Ik wilde mijn kennis over open science vergroten. Ik had al veel gehoord over Bianca Kramer en Jeroen Bosman. Zij zijn uitstekende vertegenwoordigers van open science en zijn goed op de hoogte van alle aspecten. Ik kwam naar Utrecht om van hen te leren.”

“Ik dacht dat Kramer en Bosman mij het meest konden leren over open science,” zegt Zormpa.  “De manier waarop ze open science benaderen, spreekt me zeer aan, evenals het idee om je workflow met anderen te delen en je op elk specifiek onderdeel daarvan te richten. Uitzoeken hoe al die onderdelen meer open kunnen worden, meer reproduceerbaar als we het hebben over analyses.”

Ik wist niets van open science. Ik kwam er pas mee in aanraking tijdens mijn eerste jaar als PhD’er.

“Ik wist niets van open science. Ik kwam er pas mee in aanraking tijdens mijn eerste jaar als PhD’er”, vertelt Zormpa verder. “En hoe meer ik erover te weten kwam, hoe meer ik het in praktijk wilde brengen. Dat heb ik daarna altijd geprobeerd te doen. Onderzoek neemt veel tijd in beslag. Ik begon met het publiceren van mijn onderzoeksplan, dat aan het begin van het onderzoeksproces staat. Gaandeweg probeerde ik het proces zoveel mogelijk te delen. Het is in ieder geval een begin.’

Volgens Fazekas zit het programma goed in elkaar. “Ik heb veel geleerd en ervan genoten. Kramer en Bosman zijn ervaren spelers op het gebied van open science. Ik kom elke dag met open science in aanraking en ik hoop dat ik de opgedane kennis in de praktijk kan brengen. De inhoud van de cursus overtrof mijn verwachtingen.”

Utrecht Summer School 2018 open science
Weekindeling Summer School open science

Welke specifieke kennis neem je na deze week mee en hoe ga je die concreet gebruiken in je werk?

“Ieder jaar hebben we een open access-week” vertelt Fazekas. “Op donderdag stond het organiseren van een workshop op het lesprogramma. Ik was net begonnen met het plannen van deze week en ik heb echt goede feedback gekregen over hoe het beter kan. Dus dat neem ik zeker mee naar huis. Ik ga me storten in data-analyse, programmeren en mijn kennis vergroten. Op die manier kan ik onderzoekers wezenlijk ondersteunen met het beheer van hun data.’

Fazekas zal de informatie die ze verzameld heeft ook met anderen delen. “Natuurlijk! Het is per slot van rekening open science!”

Eirini, heb jij concrete plannen of acties die je na deze week meeneemt naar Nijmegen?

“Ja, zeker weten. Ik ga versiebeheer meer integreren in mijn data-analyse. Ik zal mijn teksten niet langer overschrijven, zodat je de veranderingen in de tijd kunt zien. In een breder opzicht wil ik graag een open science-community starten, naar het voorbeeld van Utrecht. Het plan staat nog in de kinderschoenen, maar we onderzoeken wat er mogelijk is. Ik wil ook leren om informatie te delen binnen mijn eigen departement. Als ik terug ben ga ik een presentatie geven aan mijn collega’s over wat ik deze week geleerd heb. Dat zou nuttig kunnen zijn voor mensen die met dezelfde dingen bezig zijn als ik. Open science heeft zoveel kanten dat het moeilijk is om up-to-date te blijven, maar tegelijkertijd kan het je heel veel opleveren.”

Het is duidelijk dat open science de toekomst heeft.

Wat is de toekomst van open science?

Fazekas: "Aan de Universiteit van Debrecen hebben we een eigen repository (DEA) waarin we open accesscontent beheren. Sinds 2015 zijn onze onderzoekers verplicht om al hun onderzoeksresultaten in het repository te plaatsen en ze binnen twaalf maanden open access beschikbaar te stellen. Ongeveer vijftig tot zestig procent is zich hiervan bewust, de rest staat er onwillig tegenover. We helpen met publicatievergoedingen voor open access tijdschriften die de gouden route bewandelen naar gold open access. We helpen de onderzoekers te voldoen aan de eisen die gesteld worden in open access publiceren. Daarnaast zijn we bezig met een project waarin we de behoeften die er leven op het gebied van data in kaart brengen, omdat we eind 2019 onze data repository klaar voor gebruik willen hebben. Dus we werken iedere dag met open science.”

“De levenscyclus van informatie verandert zo snel dat we echt op de hoogte moeten blijven van de veranderende onderzoeks- en communicatiealternatieven. Het is duidelijk dat open science de toekomst heeft.”

“Er zijn al een hoop dingen gaande”, zegt Eirini. “Open access publiceren bijvoorbeeld, vanwege de eisen die financiers stellen. Hetzelfde geldt voor data. Persoonlijk ben ik een voorstander van het idee van het publiceren van je onderzoeksplan. Ik zou graag zien dat dat de norm wordt. Het is goed voor de wetenschap en voor individuele onderzoekers."

"Je onderzoeksplan bekend maken betekent dat je alles opschrijft voorafgaand aan het daadwerkelijke onderzoek. Dit zijn de data die ik bij de respondenten ga verzamelen, dit is de exacte manier waarop ik het ga analyseren. Ik verwacht die en die dingen te vinden. Je kunt dus niet tijdens het onderzoek al bepaalde beweringen doen. Mij persoonlijk helpt deze werkwijze me om zo specifiek mogelijk vooruit te werken. Om hypotheses te toetsen, moet je zo eerlijk mogelijk tegen jezelf zijn. En dan bereid je je beter voor. Op die manier kun je ook lacunes in je opzet vinden, en daar heeft het onderzoek alleen maar baat bij.”

Universiteitsbibliotheek Utrecht
Universiteitsbibliotheek Utrecht De Uithof waar de summerschool plaatsvond.

Judit Fazekas is werkzaam aan de Universiteit van Debrecen in Hongarije. Binnen de bibliotheek   ondersteunt zij onderzoekers in hun werk. Ook geeft ze leiding aan het open accessteam.

Eirini Zormpa is een promovendus aan het Max Plank Instituut in Nijmegen. Ze komt uit Griekenland en heeft literatuur en taalkunde gestudeerd. Ze doet nu onderzoek op het gebied van psycholinguïstiek. In haar onderzoek probeert ze te achterhalen waarom mensen de dingen die ze zeggen beter onthouden dan de dingen die ze horen, met name in dialogen.