29 maart 2017

Promotie Sjors Witjes

Duurzamere bedrijven op basis van successen uit het verleden

Om als bedrijf echt duurzamer te worden zal moeten worden gekeken naar het totaalbeeld van eerdere, succesvolle manieren die tot duurzamere processen hebben geleid, concludeert promovendus Sjors Witjes. Hij promoveert op 4 april in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht.

Grote industriële ontwikkelingen hebben een positieve impact gehad op het menselijk welzijn in het Westen, maar zijn tegelijkertijd een enorme aanslag op het milieu en levensomstandigheden van mensen elders op aarde. Duurzame ontwikkeling speelt daarom voor bedrijven een steeds belangrijker wordende factor in het verbeteren van hun organisatie. Overeenstemmend met het maatschappelijk debat willen ze scoren op People Planet Prosperity (de triple P): een positieve impact op mens, planeet en de algehele welvaart. Denk bijvoorbeeld aan betere arbeidsomstandigheden in fabrieken, minder uitstoot van productieprocessen of een betere verdeling van de winst met medewerkers in ontwikkelingslanden.

Nu worden bedrijven in dit debat vaak nog in een negatieve context geplaatst. Door aan de hand van de drie P’s hun organisatieprocessen te verduurzamen verbeteren ze niet alleen hun imago, toont innovatiewetenschapper Sjors Witjes aan in zijn proefschrift, maar ook hun algemene prestaties.

Vergeten terug te kijken

“Hoewel bedrijven in de verduurzaming van hun organisatieprocessen een duidelijk toekomstbeeld voor ogen hebben, vergeten ze terug te kijken naar welke eerdere organisatieveranderingen succesvol daaraan hebben bijgedragen”, vertelt Witjes. “Voor sommige bedrijven helpt het dat de directeur op een zeepkist gaat staan, en voor anderen dat er een groot scoreboard met indicatoren in de fabriekshal wordt opgehangen. Maar voor iedereen geldt: een helder beeld van deze successen uit het verleden maakt een strategie richting een duurzamere bedrijfsvoering realistischer.” (tekst loopt door onder de afbeelding)

Tekening: Niels Bongers
"Bedrijven vergeten naar het verleden te kijken in hun toekomstplannen naar verduurzaming." Tekening: Niels Bongers via DUB

Witjes ontwikkelde een methode om het succes meetbaar te maken van organisatieveranderingen die leiden tot verduurzaming van de bedrijfsvoering. Hij concludeert dat een gezamenlijke en gedeelde visie op duurzaamheid onder alle medewerkers binnen een bedrijf leidt tot positieve veranderingen van wat er dagelijks in een bedrijf gebeurt.

Bespreken en leren van successen

Neem bijvoorbeeld energiereductie. Een duidelijke, gezamenlijke visie maakt het voor de medewerkers mogelijk om hieraan individueel, maar ook in samenwerking met anderen bij te dragen. Het bespreken en leren van successen van energiereductie uit het verleden voorkomt dat men het wiel opnieuw uitvindt en dit leidt tot het inzien van zowel positieve als negatieve consequenties. Zo zorgt het terugdringen van energieverbruik niet alleen tot een positiever imago en een kleinere impact op het milieu, maar kan het bijvoorbeeld ook leiden tot lagere productievolumes.

Dichter bij medewerkers en organisatie

“Het bespreken van het totaalplaatje aan opgedane successen geeft niet alleen zicht op mogelijke consequenties, maar leidt ook vooral tot acties die dichter bij de medewerkers en organisatie staan en daardoor bij invoering tot minder weerstand leiden”, zegt Witjes. “Door te leren van de succesvolle organisatieveranderingen uit het verleden kunnen bedrijven een meer realistische en succesvollere strategie voor duurzamere organisatieprocessen bepalen.”