27 oktober 2014

Twee miljoen voor duurzame businessmodellen

Duurzaam ondernemen krijgt financiële impuls

Vijf consortia van onderzoekers, organisaties en bedrijven ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) in totaal twee miljoen euro uit het programma ‘Duurzame Businessmodellen’. Twee van de consortia worden geleid door Utrechtse innovatiewetenschappers Marko Hekkert en Koen Frenken, en duurzaamheidsonderzoeker Ellen Moors is betrokken bij een derde. Alle drie de onderzoekers zijn verbonden aan de faculteit Geowetenschappen.

Met het programma ‘Duurzame Businessmodellen’ wil NWO nieuwe kennis en methoden ontwikkelen die de overgang naar duurzame businessmodellen in Nederland versnellen. In de consortia werken wetenschappers, bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties samen. “Door de intensieve kennisuitwisseling tussen wetenschap en maatschappelijke organisaties kunnen we snel kennis opdoen”, vertelt Marko Hekkert, projectleider en hoogleraar Innovatiestudies aan de Universiteit Utrecht. “Om te bereiken dat duurzame business modellen het standaard business model worden, hebben we nog een lange weg te gaan. Juist daarom is dit NWO-programma, waarin we nauw samenwerken met overheden en bedrijven die heel actief zijn op dit vlak, zo interessant.”

In totaal zijn drie Utrechtse geowetenschappers betrokken bij de projecten. Twee van de vijf consortia worden geleid door Utrechtse geowetenschappers, en bij een derde is de Universiteit Utrecht nauw betrokken. Hekkert staat aan het hoofd van “Innovatiesystemen- en organisatie”, en prof. dr. Koen Frenken leidt “Het opschalen van autodelen in Nederland”. In het consortium “Transitie naar duurzame bedrijfsmodellen” is prof. dr. Ellen Moors een van de meewerkende onderzoekers.

Projecten

Innovatiesystemen- en organisatie

Prof. M.P. (Marko) Hekkert (Universiteit Utrecht)
Consortium: Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Hogeschool Zeeland, University College Roosevelt en Provincie Zeeland, Ministerie van Economische Zaken en IUCN NL, Nederlandse afdeling van de International Union for the Conservation of Nature.

Kenmerkend aan duurzame verdienmodellen is dat de bedrijven sterk worden beïnvloed door niet-commerciële organisaties en intensiever samenwerken met meer verschillende partijen. Het consortium onderzoekt welke factoren van invloed zijn op bedrijven om deze stap te maken. Hoe werken bedrijven samen met al die verschillende stakeholders om duurzame verdienmodellen tot een succes te maken? Het onderzoek richt zich op duurzame verdienmodellen waarbij het behoud van biodiversiteit en ecosystemen belangrijk is.

Het opschalen van autodelen in Nederland

Prof. Dr. K. (Koen) Frenken (Universiteit Utrecht)
Consortium: Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Universiteit Wageningen, Dialogic Innovatie & Interactie en Stichting Natuur & Milieu.

Autodelen - het huren van een auto via een bedrijf of particulier - is sterk in opkomst. Toch is het aantal mensen dat gebruikmaakt van autodelen nog relatief klein. Het consortium onderzoekt onder welke voorwaarden autodelen opgeschaald kan worden. De onderzoekers kijken naar regionale verschillen, gemeentelijk beleid en de effectiviteit van publiekscampagnes. Alle inzichten worden vertaald in aanbevelingen voor bedrijven, consumenten en overheden die betrokken (willen) zijn bij autodelen.

Transitie naar duurzame bedrijfsmodellen: leiderschap en het meten van gedeelde waardecreatie

Prof. dr. R.J.M. (Rob) van Tulder (Erasmus Universiteit Rotterdam)
Consortium: Erasmus Universiteit Rotterdam, Hanzehogeschool Groningen, Technische Universiteit Delft, Universiteit van Amsterdam, Universiteit Utrecht, TNO Hoofddorp (Arbeid), Stichting Phusis en Ministerie van Economische Zaken.

De transitie van een traditioneel businessmodel naar een duurzaam bedrijfsmodel vergt fundamentele veranderingen in bedrijfsprocessen en nieuwe vormen van leiderschap. Randvoorwaarde voor deze overgang naar meer duurzame bedrijfsmodellen vormt het meten van vooruitgang en impact. Dit interdisciplinair consortium brengt kennis uit verschillende disciplines bij elkaar om oplossingen te bieden voor drie sectoren: zorg, voedselzekerheid en energie/biodiversiteit.
 

Overige projecten zonder deelname van de Universiteit Utrecht

Duurzame innovaties en hun maatschappelijke impact

Dr. B. (Bas) Hillebrand (Radboud Universiteit Nijmegen)
Consortium: Radboud Universiteit Nijmegen, Nyenrode Universiteit, TIAS (School for Business and Society) en Tendris.

Duurzame innovaties zijn nieuwe producten, diensten of bedrijfsmodellen die een kleine impact hebben op het milieu. Voorwaarde voor het slagen van duurzame innovaties zijn ingrijpende systeemveranderingen waarbij alle betrokken partijen hun houding en gedrag moeten veranderen. Daarom onderzoekt dit consortium de maatschappelijke impact van duurzame innovaties, in het bijzonder de impact op klanten, andere bedrijven, niet-gouvernementele organisaties en media. Beoogde resultaten zijn betrouwbare meetinstrumenten voor maatschappelijke impact en praktische aanwijzingen voor managers.

Duurzame bedrijfsmodellen in de praktijk: circulair ingerichte ‘supply chains’

Prof. dr. ir. G.C.J.M. (Bart) Vos (Universiteit van Tilburg)
Consortium: Universiteit van Tilburg, Open Universiteit en NEVI, Kennisnetwerk voor inkoop en supply management.

Inkoopafdelingen spelen een belangrijke rol bij de transitie van bedrijven van traditionele ‘take make waste’ ketens naar circulaire ketens. Het onderzoek is gericht op de impact van circulair inkopen op de voor inkopers benodigde kennis, vaardigheden en attitudes. Het consortium onderzoekt in hoeverre ‘intrapreneurship’ voor inkopers vereist is om op proactieve wijze bij te dragen aan de implementatie van circulair ketenmanagement. Het onderzoek zal leiden tot concrete richtlijnen voor een op circulaire principes ingerichte waardeketens.

Faculteit Geowetenschappen: een duurzame Aarde voor toekomstige generaties