17 juli 2019

Dode dwergvinvis had scoliose

Dode dwergvinvis Texel
Foto: Jeroen Hoekendijk

De dode dwergvinvis die vorige week aanspoelde op Texel had vermoedelijk een door trauma veroorzaakte scoliose. Iets wat zelden voorkomt bij (grote) walvisachtigen.

Naar aanleiding van de S-vormige wervelkolom die tijdens de sectie gezien werd, is er een CT-scan gemaakt. De scan is vervolgens bekeken door radiologen van de afdeling Diagnostische Beeldvorming van de faculteit Diergeneeskunde samen met specialisten van het UMC Utrecht.

Samenwerking UMC Utrecht
Onderzoekster Lonneke IJsseldijk: “De specialisten van het UMC Utrecht hadden over de walvis gehoord in de media. Ze waren enthousiast om mee te kijken en te denken over de eventuele oorzaak van de scoliose. Zij doen onderzoek naar de oorzaak van scoliose bij kinderen.”

Niet aangeboren
Op basis van wat de onderzoekers op de scans zien, hebben ze het vermoeden dat het om een door trauma geïnduceerde scoliose gaat. Het lijkt minder waarschijnlijk dat het aangeboren is. Dit zou kunnen betekenen dat het dier op hele jonge leeftijd een grote klap heeft gehad. Lonneke: “Deze klap heeft de wervelkolom misvormd of zelfs lokaal gebroken. Dit is niet fataal geweest en heeft tot vergroeiing geleid. Natuurlijk is het speculeren, maar een aanvaring met een schip is een mogelijkheid.”

Uiteindelijk is het dier vermoedelijk ook als gevolg van trauma overleden. Bloedingen en zwelling in de spierlaag op de rug, in het ruggenmerg en brein duiden ook op een acuut trauma. De resultaten van het pathologisch onderzoek toonde grote vergelijkingen met de eerder gevonden gewone vinvis, die de haven van Vlissingen werd binnengevaren op de boeg van een container schip afgelopen juni.

Weinig voeding
“We kunnen niet uitsluiten of bevestigen of het dier door de scoliose moeite heeft gehad met zwemmen of duiken, maar dit is een mogelijkheid. Het feit dat ze mager was, duidt in elk geval op te weinig voeding. Ze woog 530 kilo, wat weinig is voor een walvis van ruim 4 meter,” aldus Lonneke.

De dwergvinvis had wel een laatste maaltje vis in haar maag, zo bleek uit onderzoek van Wageningen Marine Research. Het ging om honderden kleine visjes, maar meer dan ‘een hap’ was het voor deze walvis niet.

De wervels en rest van het skelet worden momenteel voor tentoonstelling in Ecomare schoongemaakt. Als de wervels schoon zijn, zullen de onderzoekers ze nogmaals goed bekijken. Het onderzoek is dus nog niet afgerond.