Dierenartsen positief over veterinaire fokscreening van honden
Uit onderzoek blijkt dat dierenartsen graag willen bijdragen aan het fokken van gezonde honden. Samen met dierenartsen ontwikkelde de Universiteit Utrecht (UU), in opdracht van het ministerie van LVVN, de Veterinaire Fokscreening: een gestandaardiseerde screening van fokhonden. Een pilot laat zien dat deze screening goed uitvoerbaar en betaalbaar is. Staatssecretaris Erkens deelde de onderzoeksresultaten met de Tweede Kamer en adviseert de komende jaren in te zetten op implementatie.
Dierenartsen zien dagelijks honden met erfelijke ziekten en gezondheidsklachten door schadelijke uiterlijke kenmerken. Een belangrijk deel van deze gezondheids- en welzijnsproblemen kan voorkomen worden door fokkers te ondersteunen bij het maken van verantwoorde fokkeuzes. Een onafhankelijke en deskundige beoordeling van ouderdieren door de dierenarts is daarbij essentieel.
Groot draagvlak onder dierenartsen
Op verzoek van het ministerie van LVVN onderzocht het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde van de UU hoe de veterinaire screening van fokhonden vorm kan krijgen. Hierbij is ook gekeken naar de rol van dierenartsen. Uit een enquête onder 459 praktiserend gezelschapsdierenartsen bleek dat de bereidheid onder dierenartsen om bij te dragen aan gezond fokken zeer groot is: ruim 90% geeft aan te willen controleren op schadelijke uiterlijke kenmerken en DNA-monsters af te nemen. Dierenartsen gaven daarbij aan behoefte te hebben aan een eenduidige, objectieve meetmethode.
Als dierenarts wil je gezondheidsproblemen het liefst voorkomen in plaats van genezen. Met de Veterinaire Fokscreening kan een dierenarts beoordelen of er sprake is van schadelijke uiterlijke kenmerken met een risico op gezondheidsproblemen bij de nakomelingen.
Breed medisch kader
De onderzoekers ontwikkelden vervolgens samen met veterinair specialisten en eerstelijnsdierenartsen een gestandaardiseerde systematiek: de Veterinaire Fokscreening. Dit kader stelt dierenartsen in staat om fokhonden breed medisch te beoordelen: naast de schedelbouw wordt ook gekeken naar de algemene gezondheid, het voortplantingsapparaat, overige uiterlijke afwijkingen en gedrag. Om het lichamelijk onderzoek praktisch uitvoerbaar te maken, is een vragenlijst ontwikkeld (vooraf in te vullen door de eigenaar), aangevuld met een klinisch consultformulier en een handleiding voor de dierenarts.
In 2025 is in een pilot onder dierenartsen en fokkers de Veterinaire Fokscreening in de praktijk getoetst. Uit de evaluatie blijkt dat de vragen voor de eigenaar helder zijn en dat de screening goed uitvoerbaar is voor de dierenarts.
“Als dierenarts wil je gezondheidsproblemen het liefst voorkomen in plaats van genezen”, licht projectleider dr. Hille Fieten toe. “Met de veterinaire fokscreening kan een dierenarts beoordelen of er sprake is van schadelijke uiterlijke kenmerken met een risico op gezondheidsproblemen bij de nakomelingen.”
Implementatie
Staatssecretaris Erkens heeft de onderzoeksresultaten gedeeld met de Tweede Kamer, vooruitlopend op het commissiedebat Dieren buiten de veehouderij en dierproeven op 15 oktober. In de Kamerbrief 'Visie dieren buiten de veehouderij' laat hij weten dat hij samen met veterinaire professionals wil inzetten op een goede implementatie van de Veterinaire Fokscreening met uitbreiding van informatie over screeningsmogelijkheden voor erfelijke ziekten en de inzet van DNA testen.
Samen met de beroepsorganisaties werkt het Expertisecentrum Genetica van de faculteit Diergeneeskunde de komende tijd aan ontwikkeling van tools, bijscholingsmogelijkheden voor dierenartsen en het uitrollen van de Veterinaire fokscreening.
Samen met de beroepsorganisaties werkt het Expertisecentrum Genetica van de faculteit Diergeneeskunde de komende tijd aan ontwikkeling van tools, bijscholingsmogelijkheden voor dierenartsen en het uitrollen van de Veterinaire Fokscreening.