10 november 2017

Beatrice de Graaf in NRC

De gewone man en de Reformatie

Martin Luther's 95 Theses - Ferdinand Pauwels. Source: Wikimedia Commons
Martin Luther's 95 Theses - Ferdinand Pauwels. Source: Wikimedia Commons

Het lijkt soms alsof we weer in de Reformatie leven, constateert prof. dr. Beatrice de Graaf (Geschiedenis van de internationale betrekkingen) in haar column in het NRC (3 november).

Reformatie voor de mondige burger

Wat De Graaf opvalt aan de Reformatieherdenking in Nederland is hoe de media proberen Luther en de Reformatie te hertalen voor de mondige burger van nu. "Luther wordt dan gezien als voorvechter van de vrije meningsuiting, van tolerantie en zelfs als inspirator van minderhedenbewegingen."

Prof. dr. Beatrice de Graaf. Foto: Ed van Rijswijk
Prof. dr. Beatrice de Graaf

Terug naar de bronnen

Maar als we geheel in reformatorische traditie teruggaan naar de bronnen, komen we uit bij twee opvallende kenmerken van die tijd die elkaar tegen lijken te spreken: verabsolutering van de waarheid én verwarring. "De oogst van de Reformatie in Nederland is dan vooral dat de gewone man gedwongen werd kleur te bekennen, zélf een weg te zoeken in al die verwarring", zegt De Graaf.

De Twitterdood voor het eigen gelijk

En veel van die gewone mannen en vrouwen beschouwden hun eigen standpunt als de absolute waarheid. Wat dat betreft lijkt het net alsof we weer in de Reformatie leven. 

We zijn weer allemaal martelaren van ons eigen geweten. Wat nou paus, keizer of regeerakkoord – we sterven liever de twitterdood dan gezag te aanvaarden.
Prof. dr. Beatrice de Graaf