14 januari 2020

Parallelen tussen vogels en mensen

De evolutie van samenwerking tussen mensen bestuderen in vogels

Leren over de evolutie van menselijk gedrag door naar vogels te kijken. Het lijkt vergezocht, maar gedragsbioloog Jorg Massen van de Universiteit Utrecht denkt dat het in bepaalde opzichten juist informatiever is dan naar apen kijken.

Sociaal gedrag tussen raven. Foto: Jorg Massen

Onderzoek van gedragsbioloog Jorg Massen en collega’s toont aan dat er veel overeenkomsten tussen vogels en mensen te vinden zijn. Zo kunnen raven heel goed met elkaar samenwerken en doen blauwe eksters graag iets voor een ander. In het wetenschappelijke vaktijdschrift Ethology, brengt Massen deze maand als gast-editor zijn eigen werk en dat van internationale collega’s samen in een speciale editie die zich alleen maar met dit thema bezighoudt.

 

Uiteenlopende studies in het issue laten duidelijke parallellen zien tussen (mens)apen en diverse vogelsoorten
Jorg Massen

Uiteenlopende studies in het issue laten duidelijke parallellen zien tussen (mens)apen en diverse vogelsoorten: van verschillende papegaaiensoorten die met elkaar samenwerken en iets voor een ander doen, kraaien en raven die informatie met elkaar delen, tot kaketoes die het er niet mee eens zijn als een ander niks hoeft te doen voor een beloning terwijl zij er hard voor moeten werken. “Het lijkt er dus op dat de verschillende cognitieve en emotionele aanpassingen ten minste twee keer onafhankelijk van elkaar zijn geëvolueerd. En, de complexe sociale systemen waarin de geteste papegaaiachtigen en kraaiachtigen leven – overeenkomstig met die waarin mensen en andere primaten leven – zou wel eens de reden kunnen zijn: in een complexe sociale maatschappij kan het je helpen als je samenwerkt, of je nu een mens of een kraai bent”, aldus Massen.  

Evolutionaire geschiedenis

“Als we overeenkomsten vinden tussen het gedrag van een chimpansee en de mens, kunnen we aannemen dat onze gemeenschappelijke voorouder dat gedrag ook al vertoonde. En ondanks dat dat ons iets over de evolutionaire geschiedenis van dat gedrag vertelt, is het moeilijk te achterhalen waardoor dat gedrag evolueerde in die voorouder”, vervolgt Massen, “omdat we weinig weten over die voorouder. Door naar dieren te kijken die evolutionair ver van ons verwijderd zijn, zoals vogels, kunnen we kijken of we naast de overeenkomsten in gedrag, zoals samenwerking, ook overeenkomsten in de (sociale) omgeving zien die kunnen verklaren waarom het gedrag in beiden lijnen onafhankelijk van elkaar is geëvolueerd. Dus, ja, door naar vogels te kijken kunnen we zelf heel veel leren over de evolutie van menselijk gedrag.”

Artikelen in het special issue van het vaktijdschrift Ethology

Ethology, Special Issue: Studying the Evolution of Cooperation and Prosociality in Birds (online op 13 januari)

Studying the evolution of cooperation and prosociality in birds (editorial). Massen, J.J.M. (2020). Ethology, 126, 121-124. doi: 10.1111/eth.13001.

Tentative evidence for inequity aversion to unequal work-effort but not to unequal reward distribution in Goffin’e cockatoos. Laumer, I.B, Massen, J.J.M.*, Lorck-Tympner, M., Wakonig, B., Carminito, C. & Auersperg, A.M.I. (2020). Ethology, 126, 185-194. doi: 10.1111/eth.12947. * co-first authors.

Why preen others? Predictors of allopreening in parrots and corvids and comparisons to grooming in great apes. Morales Picard, A., Mundry, R., Auersperg, A.M., Boeving, E.R., Boucherie, P.M., Bugnyar, T, Dufour, V., Emery, N.J., Federspiel, I., Gajdon, G., Guéry, J.-P., Hegedič, M., Horn, L., Kavanagh, E., Lambert, M.L., Massen, J.J.M.*, Rodrigues, M., Schiestl, M., Schwing, R., Szabo, B., Taylor, A.H., van Horik, J.O., von Bayern, A.M.P., Seed, A, & Slocombe, K.E. (2020). Ethology, 126, 207-228. doi: 10.1111/eth.12999.

Food calling in ravens (Corvus corax) revisited: who is addressed? Sierro, J., Loretto, M.C., Szipl, G., Massen, J.J.M.* & Bugnyar, T. (2020). Ethology, 126, 257-266. doi: 10.1111/eth.12991.

*Auteur verbonden aan de Universiteit Utrecht