29 oktober 2018

Studium Generale

"Dan neem je toch gewoon een nieuwe"

Veel mensen die een huisdier hebben gehad zullen het herkennen, en veel mensen die nooit een dier hebben gehad snappen er helemaal niks van: het verdriet na het overlijden van een huisdier. "Het is maar een dier, is wat ik vaak hoor. Mensen doen alsof het een oude bank is die je vervangt", zegt Antoinnette Scheulderman, die een boek schreef over het rouwen om een huisdier en het onbegrip dat daarbij komt kijken. Er heerst hierdoor volgens haar een soort schaamte om de rouwverwerking van huisdieren. Maar voor haar was haar hond als een kind. Ze denkt dat meer mensen dat gevoel hebben.

Rouwen om je huisdier

Psycholoog dr. Nienke Endenburg (UU) onderkent dit; volgens haar ziet 80 procent van de bezitters hun huisdier als onderdeel van het gezin. Endenburg sprak bij het Science Café over Vriendschap over de bijzondere relatie tussen mens en dier. Volgens haar zou het juist vreemd zijn als je geen rouwperiode hebt na het overlijden van een huisdier. "Bij een goede band is de rouw vergelijkbaar met het overlijden van een mens", stelt Endenburg. “Het rouwproces duurt gemiddeld 8,5 maanden. Hoe sterker de band met het dier was, hoe langer het rouwproces duurt.”

Afscheid nemen

Voor je huisdier kun je tegenwoordig een complete uitvaart organiseren. Soms gaan huisdiereigenaren nog verder als ze geen afscheid kunnen nemen; ze gaan naar de preparateur om het beest op te laten zetten. Deze manieren van afscheid nemen van overleden dieren sluiten aan bij de veranderde rituelen rondom de dood. Filosoof prof. dr. Jean-Pierre Wils stelde in het Science Café over de Dood dat de uitvaartvorm is geïndividualiseerd na de ontkerkelijking van Nederland. Ook zijn er steeds meer mensen die via privé-altaren en brieven contact blijven zoeken met de doden. Dit contact behouden zou je kunnen vergelijken met het laten opzetten van je huisdier.

Taboe

Veel cliënten van Endenburg worstelen met het beeld dat anderen van hun verdriet hebben. Zij denkt dat het goed is dat het taboe op dit thema wordt doorbroken. "Na een week zeggen mensen: 'heb je er nou nog steeds last van? Het is maar een dier hoor'. Meer begrip zou voor iedereen beter zijn."