8 mei 2018

Daan Scheepers benoemd tot hoogleraar ‘Psychofysiologie van Groepen’

Sociaal psycholoog Daan Scheepers is benoemd tot hoogleraar ‘Psychofysiologie van Groepen’ aan de Universiteit Utrecht. De nieuwe (deeltijd)leerstoel maakt onderdeel uit van de onderzoeksgroep van universiteitshoogleraar Naomi Ellemers. Scheepers: “Om groepsprocessen nog beter te begrijpen gaan we instrumenten als hartslag- en bloeddrukmeters inzetten.”

Scheepers onderzoekt processen binnen en tussen groepen. De nieuwe deeltijdhoogleraar, hiernaast als Universitair Hoofddocent werkzaam aan de Universiteit Leiden, gebruikt hiervoor psychofysiologische methodes. “Om gevoelens van dreiging te meten, doen we hartslag- en bloeddrukmetingen.”

Bloeddrukmeter

“Natuurlijk”, geeft de nieuwe hoogleraar aan, “kun je mensen simpelweg vragen wat zij voelen wanneer zij bijvoorbeeld denken aan de komst van migranten. Of wat ze vinden van vrouwen in leidinggevende posities, en hoe ze aankijken tegen veranderende genderidentiteiten in de maatschappij. Voelen zij zich hierdoor bedreigd of uitgedaagd?” Scheepers geeft aan dat sommigen eerlijk zullen antwoorden, terwijl anderen wellicht sociaal wenselijke antwoorden geven. “Weer anderen zijn zich niet bewust hoe ze zich hierbij voelen. Een hulpmiddel als een bloeddrukmeter kan hierin uitkomst bieden. Bij de methode die wij gebruiken is het zelfs mogelijk om een negatieve stress, die we dreiging noemen, te onderscheiden van positieve stress, die we uitdaging noemen.”

Interventies gaan we ook testen bij bedrijven en scholen

Stel je niet aan

Iemand die zich, al dan niet bewust, bedreigd voelt, zal veelal defensief reageren op bijvoorbeeld sociale verandering. Dan kan het wenselijk zijn om die gevoelens van dreiging, in de omgang met bijvoorbeeld migranten of transgenders, weg te nemen of zelfs om te vormen naar uitdaging. Maar eenvoudig is dat niet. “Bedenk ook dat het vaak een onbewust en dus oncontroleerbaar proces is. Dus opmerkingen als ‘stel je niet aan, het is nergens voor nodig om je bedreigd te voelen’ werken vaak niet, en maken de dreiging alleen maar groter.” Scheepers wil zich de komende tijd onder meer toeleggen op interventies die gevoelens van dreiging kunnen ombuigen. “En die interventies gaan we niet alleen testen in het lab op de universiteit, maar ook, met een mobiel lab, bij bedrijven en op scholen.”

Meer informatie
Persvoorlichting faculteit Sociale Wetenschappen, 030-253 4027, r.a.b.vanveen@uu.nl