9 juli 2019

Meer dan 1000 Digital Humanities onderzoekers samen in Utrecht

Complexiteit vraagt juist om de bundeling van krachten van technische en alfa-/gamma disciplines

Juist in de week nadat de Tweede Kamer het advies van de commissie Van Rijn overnam om meer geld naar de technische opleidingen te sluizen ten koste van alfa- en gammaopleidingen, verzorgt de Universiteit Utrecht het jaarlijkse mondiale Digital Humanities congres. “Dat congres is het overtuigende bewijs dat vooruitgang in de wetenschap op dit moment wordt geboekt als technische en alfa-/gammadisciplines samenwerken, en niet tegen elkaar uitgespeeld worden” aldus prof. dr. Els Stronks.

Het thema dat in Utrecht is gekozen – Complexity – brengt de meerwaarde van die samenwerking onder woorden. Alfa- en gammaspecialisten zijn gewend te werken met zeer complexe data.

Complexe data

Met data die door mensen is voortgebracht: of dat nu om kunstwerken gaat, of om taal, of om gedrag. In het modelleren van die complexiteit zit voor de technische disciplines een enorme uitdaging, terwijl in die modellering voor alfa- en gammawetenschappers vaak een grotere verklarende kracht zit dan in het traditionele kleinschaligere analysewerk dat zij kunnen leveren zonder de hulp van computationele rekenkracht.

Overbruggen van verschillen

Het overbruggen van de verschillen tussen de disciplines blijkt in de praktijk ingewikkeld. Een deel van het congres is dan ook gevuld met lezingen en workshops die tot doel hebben de samenwerking te optimaliseren. Als voorbeeld dient onder andere het Utrechts/Amsterdamse NWO groot onderzoeksproject Golden Agents, waarin met de nieuwste machine learning technieken verklarende patronen gezocht worden in de samenwerking tussen de creatieve industrieën (schilderkunst, boekhandel, porseleinproductie, orgelbouw etc.) in de Gouden Eeuw.

Machine learning en de 17e eeuw

Wat kunnen machine learning technieken al met datasets waarin personen voorkomen die onder meerdere namen gewerkt hebben, op heel veel verschillende locaties gewerkt hebben en iedere keer weer – kijk naar Rembrandt – nieuwe netwerken van mensen (opdrachtgevers, geldschieters, klanten etc.) om zich heen gevormd hebben? Is het geheim achter met name de Amsterdamse booming business via modelering te achterhalen, en hoe dan?

Van vertaalsoftware tot globalisering

Een ander deel van het congres gaat over de opbrengsten van bestaand onderzoek naar vertaalsoftware, naar visualisaties die historische processen zoals verstedelijking of globalisering analyseren en software waarmee processen van culturele beïnvloeding in kaart kunnen worden gebracht.  

Wilhelmus Challenge

Deelnemers van het congres – het zijn er meer dan 1000, uit 52 verschillende landen – kunnen de krachten van hun verklarende algoritmen beproeven door mee te doen aan de Wilhelmus Challenge. In 2016 werd voor het eerst met computationele middelen naar de auteur van het Wilhelmus gezocht. Dat onderzoek leverde een verrassende kandidaat op die tot op dat moment nooit als auteur was overwogen: de als moeizame rijmer bekend staande Petrus Datheen. Deze week gaan deelnemers uit alle delen van de wereld proberen met een – computationeel gezien - nog overtuigender antwoord te komen.

Contactpersonen