14 maart 2019

Brandwonden bij kinderen. Wat zijn de psychische gevolgen voor het gezin?

Als een kind brandwonden oploopt is dit voor zowel het kind als de ouders een ingrijpende gebeurtenis. Het ongeval zelf, de opname in een brandwondencentrum, wondverzorgingen, eventuele huidtransplantaties, en mogelijk levenslange littekens kunnen een grote weerslag hebben op het hele gezin. Marthe Egberts van de Universiteit Utrecht en de Vereniging Samenwerkende Brandwondencentra Nederland volgde voor haar promotieonderzoek een aanzienlijke groep kinderen met brandwonden, en hun ouders, gedurende de eerste anderhalf jaar na het ongeval. Op deze wijze heeft zij de psychische gevolgen van dergelijke ongevallen voor kinderen én ouders in kaart gebracht. Egberts promoveert 15 maart op dit onderzoek.

De Utrechtse promovenda heeft voor haar onderzoek, dat werd uitgevoerd in meerdere brandwondencentra, onder meer diepte-interviews afgenomen met de ouders. Die diepte-interviews vonden plaats tijdens de opname van hun kind in het ziekenhuis. Egberts: “Met die interviews achterhaalden we hoe de ouders de dagelijkse wondverzorgingen ervoeren, zodat we konden onderzoeken of deze verzorging als traumatisch werd ervaren. Het bleek dat het voor de ouders emotioneel was om het lijden van hun kind te zien. Toch wilden de meeste ouders aanwezig zijn: ze haalden een gevoel van controle uit hun aanwezigheid.” Volgens de Utrechtse promovenda waren latere herbelevingen voornamelijk gerelateerd aan het ongeval, en niet aan de wondverzorgingen.

Een deel van de ouders, meer moeders dan vaders, loopt risico op langdurige posttraumatische stressklachten.

Herstel op lange termijn

Na het ongeval kunnen kinderen en ouders onder meer last krijgen van posttraumatische stresssymptomen, zoals herbelevingen, vermijding, stemmings- en spanningsklachten. Om dit nader te onderzoeken heeft de Utrechtse promovenda de gezinnen tot 18 maanden na het ongeval gevolgd. “Uit dit gedeelte van mijn onderzoek bleek dat een deel van de ouders, meer moeders dan vaders, risico loopt op langdurige posttraumatische stressklachten. Maar ondanks verhoogde stressklachten in de periode kort na het ongeval lijken de meeste kinderen, in de leeftijd van 8 tot 18 jaar, en ouders zich op de lange termijn goed te herstellen.” 

Aandacht voor hele gezin

De onderzoeksresultaten suggereren een verwevenheid tussen de psychische reacties van kinderen, moeders en vaders. “Tijdens de opnameperiode en in het nazorgtraject is het daarom wenselijk aandacht te hebben voor de reacties van het hele gezin.”

Op de wetenschapspagina van de Volkskrant verscheen een uitgebreid artikel over Egberts' onderzoek.