12 september 2018

Hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap

Beatrice de Graaf en Anna Akhmanova nemen Stevinpremie en Spinozapremie in ontvangst

Alle laureaten van de Spinoza- en Stevinpremies 2018
Alle laureaten van de Spinoza- en Stevinpremies 2018 tijdens de feestelijk uitreiking door minister Ingrid van Engelshoven in Den Haag

Celbiologe Anna Akhmanova en historica Beatrice de Graaf van de Universiteit Utrecht ontvingen vandaag uit handen van minister Ingrid van Engelshoven van OCW de hoogste onderscheiding in de Nederlandse wetenschap. Akhmanova kreeg een NWO-Spinozapremie en De Graaf een NWO-Stevinpremie. Aan de premies is een geldbedrag van 2,5 miljoen euro verbonden, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten met betrekking tot kennisbenutting.

Bij zowel de Spinozapremie als de Stevinpremie staat de kwaliteit van de onderzoeker voorop. Bij de Spinozapremie ligt de nadruk op het wetenschappelijke werk en fundamentele vraagstukken, terwijl de Stevinpremie in de eerste plaats de maatschappelijke impact honoreert. NWO-voorzitter Stan Gielen: “NWO staat voor wetenschappelijke excellentie én maatschappelijke impact. Zowel nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek als toegepast onderzoek verdienen daarom een gelijkwaardige plaats.”

Anna Akhmanova

Prof. Anna Akhmanova met het beeldje van de Spinozapremie
Prof. Anna Akhmanova met het Spinozabeeldje

Prof. dr. Anna Akhmanova (1967), hoogleraar Cellulaire Dynamica aan de Universiteit Utrecht, is wereldwijd een van de meest vooraanstaande experts op het gebied van de celbiologie van het cytoskelet. Akhmanova heeft een aantal baanbrekende ontdekkingen gedaan die lieten zien waar het cytoskelet precies voor dient en welke mechanismen aan die functies ten grondslag liggen. Kennis van hoe gezonde cellen functioneren, helpt te begrijpen wat er op celniveau misgaat bij ziekten zoals kanker, de ziekte van Alzheimer en ALS.

Het cytoskelet lijkt op structuren die mensen kunnen maken, zoals gebouwen of netwerken van wegen. Maar de cel gebruikt geen bouwtekening, zoals wij. Hoe doet die dat dan? Hoe zorgt die ervoor dat het juiste molecuul precies op de juiste manier aanhaakt?
Prof. Anna Akhmanova met het beeldje van de Spinozapremie
Prof. Beatrice de Graaf met het beeldje van de Stevinpremie
Prof. Beatrice de Graaf met het beeldje van de Stevinpremie

Prof. dr. Beatrice de Graaf (1976) is hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen aan de Universiteit Utrecht. Ze geldt als een wetenschapper die wetenschap, politiek, praktijk en maatschappij weet te verbinden. Daarnaast kijkt ze over de grenzen van haar vakgebied heen in het besef dat veiligheid en terreur een sterke psychologische en sociale component in zich dragen. Ze is een veelgevraagd terrorisme-expert en geeft advies aan verschillende publieke en private organisaties in binnen- en buitenland.

Ik wil de premie inzetten op twee sporen die mij allebei lief zijn: dat van de ‘diepe geschiedenis’, de karrensporen onder het asfalt van het heden blootleggen op het vlak van veiligheid, conflict en geweld. En daarnaast het hogesnelheidsspoor van de directe toepassing, op scholen, in gesprek met kinderen, en als advies en handelingskaders voor beleidsmakers op het vlak van terrorisme en radicalisering
Prof. Beatrice de Graaf met het beeldje van de Stevinpremie
Beatrice de Graaf