20 augustus 2018

Aretha Franklin: muziek als activisme

Aretha Franklin (1968), foto rechts (2009). Bron: Wikimedia
Aretha Franklin (1968), foto rechts (2009). Bron: Wikimedia

Vorige week overleed soulzangeres Aretha Franklin (1942-2018). Het nummer Respect dat ze in de zomer van 1967 (her)uitbracht met haar zuster Carolyn was van grote waarde voor de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging in de jaren zestig. Prof. dr. Geert Buelens (Moderne Nederlandse Letterkunde), schrijver van het boek De Jaren Zestig: Een Cultuurgeschiedenis, bespreekt in HP/De Tijd hoe Franklin met dit tot strijdlied omgedoopte nummer de ziel van de burgerrechtenbeweging belichaamde.   

Prof. dr. Geert Buelens
Prof. dr. Geert Buelens

Franklins bewerking van Redding’s nummer, oorspronkelijk geschreven als liefdeslied, zou een strijdlied worden voor de Afro-Amerikaanse burgerrechtenbeweging en een decennia later voor het feminisme.  “Haar versie oversteeg de betekenis die het had toen Redding het had geschreven,” zegt Buelens, die ettelijke passages in zijn boek aan Franklin heeft gewijd. “Zij heeft dat nummer dusdanig eigen gemaakt dat ‘respect’ een fundamentele betekenis kreeg. Het ultieme lied tegen discriminatie, maar ook een lied over zelfbewustzijn en trots [ ... ] Dat was uiteindelijk het grote belang voor de burgerrechtenbeweging: muziek als activisme is abstracter dan op de barricade staan, maar om mensen kracht te geven net zo onmisbaar."