Anna Gerbrandy werkte mee aan SER-advies over toekomstbestendige landbouw
De Sociaal-Economische Raad (SER) heeft het advies 'Samenwerken aan een duurzaam en toekomstbestendig agrosysteem' aangeboden aan minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Vanuit de Universiteit Utrecht was professor Anna Gerbrandy voorzitter van de commissie die een jaar lang aan dit advies heeft gewerkt.
Gesprekken met boeren en tuinders
Anna Gerbrandy is hoogleraar mededingingsrecht en al een aantal jaren Kroonlid van de SER. De transitie naar duurzaamheid en de afweging van publiek en economische belangen zijn al langer haar focus. Over dit advies aan het kabinet zegt ze: Het is voorbereid door een breed samengestelde commissie, waarin constructief luisteren, inzet, kennisdeling, en de overtuiging dat een toekomstbestendig agrosysteem vraagt om samenwerking centraal stond. Gesprekken met boeren en tuinders brachten belangrijke ervaringsdeskundigheid. Het was een eer en een genoegen om die commissie te mogen voorzitten.
De SER heeft het advies opgesteld samen met een brede coalitie van partijen, waaronder: Natuur & Milieu, LTO, VNO-NCW, vakbonden en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) en het SER Jongerenplatform.
Sturen op resultaten
Een belangrijk onderdeel van het advies is de overstap naar doelsturing. Daarbij legt de overheid vast welke duurzaamheidsdoelen landbouwbedrijven moeten behalen op het gebied van onder meer stikstof, klimaat, waterkwaliteit, biodiversiteit en natuurherstel, terwijl agrariërs meer vrijheid krijgen om zelf te bepalen hoe zij die doelen bereiken.
Laat boeren, tuinders, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken, adviseert de SER, zodat verduurzaming loont voor boeren en tuinders en de keten. Zet in op kennisdeling en innovatie, heb oog voor werknemers, voor leren en ontwikkelen, en voor jonge en omschakelende boeren en tuinders.
Een nieuwe publiek-private organisatie
De SER adviseert het kabinet ook hiervoor een publiek-private organisatie op te richten, gericht op kennis en innovatie, dataontwikkeling- en beheer, en het bevorderen van collectieve actie. Volgens de raad kan de landbouwtransitie alleen slagen wanneer overheid, sector en maatschappelijke organisaties langdurig samenwerken. Vroeger waren er in Nederland productschappen voor groente, fruit, vlees en vis; die zijn opgedoekt, maar er moet iets nieuws voor komen. LTO Nederland schrijft op zijn website: "Institutionele vernieuwing via een Publiek-Private Organisatie is nodig om voldoende uitvoeringskracht te organiseren. Verduurzaming kan niet alleen door de markt of alleen door de overheid worden ingevuld, maar vraagt om gezamenlijke verantwoordelijkheid.”
