24-UUrs Onderwijsconferentie: over evidence-informed onderwijs

Ieder jaar komen onderwijsdirecteuren, vice-decanen onderwijs, beleidsmedewerkers en andere onderwijscollega’s 24 uur lang samen om zich te buigen over een actueel onderwijsthema. Dit jaar stond de 24-UUrs Onderwijsconferentie op 17 en 18 juni in het teken van evidence-informed onderwijs.

Het Utrechts Onderwijsmodel is gebaseerd op drie principes: Open Education, Contructive Alignment en Reflectie op Onderwijs. Dat laatste krijgt onder andere vorm door evidence-informed onderwijs: onderwijs dat is vormgegeven op basis van wetenschappelijke inzichten, ervaringen van docenten en studenten en onderzoek naar onze eigen onderwijspraktijk. Onder meer met een keynote en diverse workshops verdiepten de aanwezigen zich over verschillende aspecten van dit thema.

Pedro de Bruyckere over evidence-informed onderwijs als basis

De keynote werd verzorgd door Pedro de Bruyckere, docent Educatie en Pedagogiek bij de faculteit Sociale Wetenschappen en hoofd van Leerpunt in Vlaanderen. Het doel van Leerpunt is het versterken van de onderwijspraktijk via wetenschappelijke inzichten. Evidence-informed onderwijs ligt dan ook aan de basis van de werkwijze van Leerpunt. Pedro vertelt dat iets uitsluitend wordt gepubliceerd als een onderzoeker heeft gezegd dat het wetenschappelijk onderbouwd is én als praktijkmensen hebben gezegd dat het daadwerkelijk bruikbaar is.

Daarmee legt Pedro ook uit dat zowel de onderzoeker als de professional een rol heeft in onderwijsonderzoek. Onderzoekers informeren onderwijsprofessionals vanuit de wetenschappelijke kennis, maar de onderwijsprofessional moet zelf de vertaling maken naar de eigen onderwijspraktijk: werkt deze methodiek dan ook met de factoren die in mijn context een rol spelen? 

Daarnaast kan de onderwijsprofessional zelf ook data verzamelen die relevant is voor het trekken van conclusies. Toetsen vormen bijvoorbeeld formele datapunten, maar informele datapunten, wat in de praktijk gebeurt, spelen ook een rol: bijvoorbeeld een student die vaak moe is of een korte spanningsboog heeft. De onderwijsprofessional hoeft daarvoor geen onderzoeker te worden, maar wel datageletterd.

En waarom doen we het allemaal? Niet voor alle studenten werkt hetzelfde even goed voor hun leerproces. Met onderzoek kunnen we achterhalen welke studenten wat nodig hebben om optimaal te kunnen leren. Zo kunnen we elke student de juiste leermethoden bieden.

Diverse workshops

Verdeeld over de twee dagen werden er diverse workshops gegeven waarvan er hier een aantal uitgelicht wordt. Zo was er bijvoorbeeld een workshop rondom het wandkleed ‘Being a university’, waarmee deelnemers aan het denken gezet werden over hun plek in de universiteit: waar zie je jezelf en je werk terug in het wandkleed? Het kunstwerk van Mart Veldhuis verbeeldt namelijk de universiteit in al haar facetten. Ook werden de vragen ‘Wat geeft je hoop’ en ‘Wat baart je zorgen?’ gesteld. Het was bijzonder om te merken hoe het wandkleed hielp bij het faciliteren van deze gesprekken, waarin ook tegenstrijdigheden naast elkaar mogen blijven bestaan.

Wat telt als bewijs voor de onderwijspraktijk? In een andere workshop werd aandacht besteed aan welk bewijs nodig zou zijn om een vraagstuk van een docent op te lossen. Dit werd gedaan door middel van dilemma’s. Er stond één dilemma centraal en deelnemers stelden vragen aan de inbrenger om zo samen te verkennen welk bewijs helpend zou zijn voor het maken van een keuze. Voorbeelden van bewijs waren ervaringen van andere docenten, input van studenten en informatie uit vergelijkbare situaties.

Hoe kunnen we evidence-informed onderwijs structureel ondersteunen? Van docenten wordt verwacht dat zij hun onderwijs onderbouwen met verschillende vormen van evidence, maar in de praktijk blijkt dat voor velen nog een uitdaging. Aan de hand van vragen en groepsgesprekken werd in deze workshop verkend welke uitdagingen gezien worden, welke behoeften er zijn en wat er al gebeurt op het gebied van evidence-informed onderwijs. Zo werd er bijvoorbeeld gesproken over formele trainingen, ondersteuning van leidinggevenden en peers, emotionele support en erkenning.

Weer een andere sessie ging over het opleiden van wereldverbeteraars met change agent education. Voorbeelden hiervan zijn Community Engaged Learning (CEL) en Challenge Based Learning (CBL), waarbij studenten actief betrokken worden bij maatschappelijke vraagstukken. Het Utrechts Onderwijsmodel stelt dat we aan de UU echte wereldverbeteraars willen opleiden, maar wie of wat is dat eigenlijk? Wat hier in ieder geval belangrijk is, zijn zogenaamde leerverrassingen: onverwachte leeropbrengsten die voortkomen uit leren in een contextrijke omgeving. 

Ook konden deelnemers zich buigen over onderzoek rondom een master zonder cijfers. De master Applied Cognitive Psychology is sinds dit academisch jaar omgezet naar een master zonder cijfers waar studenten nu een beoordeling krijgen in de vorm van voldaan/niet voldaan. Bevindingen uit de onderwijswetenschappen tonen dat deze verandering niet leidt tot significante verbetering van prestatie, maar wel een verminderde motivatie in de hand werkt. Een cijfer krijgen voelt namelijk als beloning, vooral voor de hoger presterende studenten. Op dit moment wordt deze innovatie ook geëvalueerd met een Scholarship of Teaching and Learning (Sotl)-project.

Daarnaast konden deelnemers een inkijkje krijgen in de route naar institutionalisering van onderwijsonderzoek van docentonderzoekers van de bachelor Liberal Arts and Sciences en hoe zij konden bouwen aan een onderzoekslijn over en naar interdisciplinair onderwijs. Een belangrijke les die hier gedeeld werd, is om champions te vinden die voor jou willen strijden en zorgen dat onderwijsonderzoek op de onderzoeksagenda komt binnen departementen en faculteiten.

Inspirerende conferentie

Aanwezigen van de 24-UUrs hebben uitgebreid de kans gehad om met elkaar te netwerken en gingen naar huis met een nieuwe dosis inspiratie voor hun eigen onderwijspraktijk. Het vormt jaarlijks een mooi moment om te reflecteren, collega’s te spreken en te verbinden.