dr. D.M. (David) Baneke
D.M.Baneke@uu.nl
Gegenereerd op 2018-01-17 19:12:01


Profiel

Historicus van de moderne natuurwetenschappen in hun culturele, politieke en maatschappelijke context, met speciale aandacht voor sterrenkunde.

Ik ben verbonden aan het Freudenthal Instituut van de Universiteit Utrecht. Daar ben ik programmacoordinator van de masteropleiding History and Philosophy of Science.

In maart 2015 verscheen:De ontdekkers van de hemel: de Nederlandse sterrenkunde in de twintigste eeuw.I

n 2008 verscheen:Synthetisch Denken: natuurwetenschappers over hun rol in een moderne maatschappij, 1900-1940.

Strategische thema's / focusgebieden
Betrokken bij de opleiding(en)
Gegenereerd op 2018-01-17 19:12:01
Alle publicaties
  2017 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (12-04-2017) Invited speaker First Teylers Meeting of Historians of Astronomy and Physics Haarlem (12-04-2017 - 12-12-2017) 'Big Science, Megascience: pooling resources as an (inter)national necessity'
Baneke, D.M. (28-09-2017) Invited speaker Koninklijke Marine, Dienst Materiele Instandhouding, Den Helder 'Frederik Kaiser en het belang van precisie-instrumenten voor wetenschap en Marine'
Baneke, D.M. (2017). Toen astronomie sterrenkunde werd. Groniek, 49 (212), (pp. 273-286) (14 p.).
  2017 - Vakpublicaties
Baneke, D.M. (2017). De sterrentoren van de Uithof: een astronomische folly. In Esther van Gelder, Eric Jorink, Marlise Rijks & Alice Spruit (Eds.), Dingen die ergens toe dienen - verhalen over materiële cultuur van wetenschap (pp. 178-181) (14 p.). Hilversum: Uitgeverij Verloren.
  2017 - Populariserende publicaties
Baneke, D.M. (18-04-2017) Invited speaker Leidse Weer- en Sterrenkundige Kring De ontdekkers van de hemel
  2016 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (2016). Organizing space: Dutch space science between astronomy, industry and the government. In Thomas Heinze & Richard Münch (Eds.), Innovation in Science and Organizational Renewal - Historical and Sociological Perspectives (pp. 183-209) (27 p.). London etc.: Palgrave Macmillan.
Baneke, D.M. (09-06-2016) Invited speaker Anton Pannekoek (1873-1960): Ways of Viewing Science and Society Amsterdam (09-06-2017) 'Pannekoek’s one revolution: Dutch astronomy 1900-1940'
Baneke, D.M. (15-02-2016) Invited speaker DFG-Rundgesprächs zur Geschichte der deutschen Meeres- und Polarforschung nach 1945 Bremerhaven (15-02-2016) 'The Politics of Exploration: astrophysics and space science since 1945'
  2016 - Populariserende publicaties
Baneke, D.M. (28-10-2016) Invited speaker Alkmaarse Weer– en Sterrenkundige Vereniging Metius De ontdekkers van de hemel
Baneke, D.M. (21-01-2016) Invited speaker Vereniging Thales, KNVWS Zwolle De ontdekkers van de hemel
Baneke, D.M. (31-05-2016) Invited speaker 'Spannend, nuttig, ongenaakbaar: de dominante bètawetenschappen en hun culturele context' Amsterdam (31-05-2016)
  2015 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, David (2015). De ontdekkers van de hemel - de Nederlandse sterrenkunde in de twintigste eeuw. (384 p.). Prometheus - Bert Bakker.
Baneke, D.M. (2015). The Absence of the East: International Influences on Science Policy in Western Europe during the Cold War. In Jeroen van Dongen (Eds.), Cold War Science and the Transatlantic Circulation of Knowledge (pp. 163-183). Leiden: Brill publishers.
  2015 - Populariserende publicaties
Baneke, D.M. (2015). Sterrenkunde in Nederland: ontdekkers en ontdekkingen. Zenit, (pp. 12-14).
Baneke, D.M. (2015). Sterrenkunde, de oudste wetenschap?. Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde, 81 (8), (pp. 276-278).
  2014 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, David (01-03-2014). Space for ambitions - the Dutch space program in changing European and transatlantic contexts. Minerva, 52 (1), (pp. 119-140) (22 p.).
Baneke, David (2014). Uit de schaduw van Oort - De Nederlandse astronomische gemeenschap en het wetenschaps-management vanaf de jaren zeventig. Bijdragen en Mededelingen Betreffende de Geschiedenis der Nederlanden, 129 (1), (pp. 25-54) (30 p.).
  2013 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, David (2013). De rol van een genootschap - honderd jaar Gewina in het wetenschapshistorische landschap. Studium (Rotterdam, Netherlands), 6 (3-4), (pp. 132-148).
  2012 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (2012). De vette jaren: de Commissie-Casimir en het Nederlandse wetenschapsbeleid 1957-1970. Studium (Rotterdam, Netherlands), 5, (pp. 110-127) (18 p.).
  2011 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (2011). De Doos van Pandora: het Leidse Sterrewachtarchief. Studium (Rotterdam, Netherlands), 4, (pp. 125-130) (6 p.).
Baneke, D.M. (2011). Synthetic Technocracy. Dutch Scientific Intellectuals in Science, Society and Culture, 1880-1950. British Journal for the History of Science, 44 (160), (pp. 89-113) (25 p.).
  2010 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (2010). Teach and travel. Leiden Observatory and the renaissance of Dutch astronomy in the Interwar years. Journal for the History of Astronomy, xli, (pp. 167-198) (32 p.).
  2010 - Populariserende publicaties
Baneke, David (2010). Wie leidt, wie volgt? Wetenschap en maatschappij van fin de siècle tot wederopbouw'. De Gids, (pp. 534-540).
  2009 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (2009). Groningen – Leiden – de Wereld. De succesvolle internationalisering van de Nederlandse astronomie. In L.J. Dorsman & P.J. Knegtmans (Eds.), Over de grens. Internationale contacten aan Nederlandse universiteiten sedert 1876 (pp. 53-68) (16 p.). Hilversum: Uitgeverij Verloren.
  2008 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (2008). Synthetisch denken. Wetenschappers over hun rol in een moderne maatschappij 1900-1940. Hilversum: Uitgeverij Verloren.
  2005 - Wetenschappelijke publicaties
Baneke, D.M. (2005). Als bij toverslag”. De reorganisatie en nieuwe bloei van de Leidse Sterrewacht, 1918-1924. Bijdragen en Mededelingen Betreffende de Geschiedenis der Nederlanden, 120 (2), (pp. 207-225) (19 p.).
Baneke, David (2005). De Groningse eeuw van de natuurwetenschappen. groningen: In Boekvorm.
Baneke, D.M. (2005). Toegepaste natuurwetenschap aan de universiteit – contradictie of noodzaak?. In L.J. Dorsman & P.J. Knegtmans (Eds.), Universitaire vormingsidealen. De Nederlandse universiteiten sedert 1876 (pp. 259-238) (22 p.). Hilversum: Uitgeverij Verloren.
  2004 - Wetenschappelijke publicaties
^ naar boven
Gegenereerd op 2018-01-17 19:12:01

Huidig onderzoek:

Sterrenkunde is altijd in brede kring populair geweest. Het politieke en maatschappelijke draagvlak was sterk. Maar als je de relaties tussen sterrenkunde, politiek en cultuur beter bekijkt blijkt dat die veel ingewikkelder zijn dan je op het eerste gezicht zou denken. Waarom was de Nederlandse regering bijvoorbeeld bereid om tijdens de moeilijke jaren van wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog veel geld uit te trekken voor een 'nutteloze' wetenschap als astronomie?

In de hele twintigste eeuw is de ontwikkeling van de astronomie beinvloed door wetenschaps-, onderwijs- en industriebeleid, nationaal prestige, internationale politiek en defensieoverwegingen (denk ook aan de opkomst van ruimtevaart tijdens de Koude Oorlog). In mijn onderzoek analyseer ik deze invloeden en hun belang voor de ontwikkeling van de sterrenkunde.

Eerder onderzoek:

Ik heb me altijd beziggehouden met de geschiedenis van de moderne wetenschap in haar maatschappelijke, culturele en politieke context.

Mijn proefschrift Synthetisch Denken (Univeristeit Utrecht, 2008) ging over intellectuele debatten over de rol van wetenschap en technologie in de moderne maatschappij. De spectaculaire ontwikkeling van wetenschap en techniek leidde aan het begin van de twintigste eeuw tot veel onbehagen. Ging het niet allemaal te snel? Kwamen andere cultuurwaarden niet in de knel naast de kille, afstandelijke wetenschap? Of bood de wetenschap juist de oplossing voor maatschappelijke problemen? Deze vragen zijn nog steeds actueel, maar honderd jaar geleden stonden ze centraal in het intellectuele debat.

Ook Nederlandse natuurwetenschappers worstelden met deze vragen. Ze zochten naar een nieuw evenwicht, zowel in hun onderzoek als in het onderwijs. Die zoektocht leidde tot een nieuwe visie op de maatschappelijke rol van deskundigen en intellectuelen. Ik heb de discussies hierover gevolgd van de eeuwwisseling tot in het Interbellum, aan de hand van bekende en minder bekende wetenschappers en ingenieurs. Rode draad was de voortdurende zoektocht naar een alomvattende 'synthese'.

Mijn andere onderwerp is de geschiedenis van de moderne sterrenkunde. Als postdoc in Leiden onderzocht ik de sterrenkunde van de negentiende en de vroege twintigste eeuw, in het bijzonder de veranderingen in de astronomische gemeenschap en de opleiding van nieuwe generaties astronomen. Daarnaast heb ik een catalogus opgesteld van het Leidse Sterrewachtarchief. Als Guggenheim Fellow bij het Smithsonian Air and Space Museum onderzocht ik Amerikaans-Nederlandse samenwerking in ruimtevaart tijdens de Koude Oorlog.

Ik heb geschiedenis gestudeerd in Groningen. Na mijn studie heb ik een boekje geschreven over de geschiedenis van de Groningse faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen. Daarnaast heb heb ik enkele maanden doorgebracht aan de Universiteit van Aarhus (Denemarken) en aan Imperial College, London.

Gegenereerd op 2018-01-17 19:12:01
Nevenfuncties

Secretaris van Gewina, Belgisch-Nederlands genootschap voor wetenschaps- en universiteitsgeschiedenis.

Gegenereerd op 2018-01-17 19:12:01
Volledige naam
dr. D.M. Baneke Contactgegevens
Buys Ballotgebouw

Princetonplein 5
Kamer 4.06
3584 CC  UTRECHT

Telefoonnummer direct 030 253 8188
Gegenereerd op 2018-01-17 19:12:01
Laatst bijgewerkt op 01-12-2016