Veiligheidsbeoordeling van chemische en farmaceutische stoffen op basis van de menselijke biologie

We worden dagelijks blootgesteld aan veel verschillende chemicaliën en geneesmiddelen. Veiligheidsbeoordeling is noodzakelijk om ons te beschermen tegen de mogelijke gevaren van deze stoffen. Tot op heden wordt bij de veiligheidsbeoordeling gebruik gemaakt van proefdieren maar daar komt steeds meer kritiek op. Vanuit maatschappelijk oogpunt is er een groeiende belangstelling voor dierenwelzijn. Vanuit wetenschappelijk oogpunt is de nauwkeurigheid van dierstudies om de toxiciteit bij mensen te voorspellen te beperkt. Bovendien weerspiegelen de huidige diertesten niet de voor de mens relevante scenario's zoals verschillen in gevoeligheid als gevolg van leeftijd, geslacht, duur van blootstelling of als iemand een onderliggende aandoening heeft. Esmeralda is projectmanager van twee projecten over de transitie naar een proefdiervrije veiligheidsbeoordeling: 

Virtual Human Platform for Safety Assessment (VHP4Safety)

Esmeralda is de projectmanager het NWO NWA-ORC project 'Virtual Human Platform for Safety Assessment'. De missie van het VHP4Safety project is het verbeteren van de risicobeoordeling van de mogelijke schadelijke effecten van chemicaliën en geneesmiddelen op basis van een holistische, interdisciplinaire definitie van de menselijke gezondheid. Het project zal de overgang versnellen van dierproeven naar innovatieve risicobeoordelingen die uitsluitend gebaseerd zijn op humane gegevens. Meer informatie over het VHP4Safety-project is te vinden op de  VHP4Ssafety website. 

Animal-Free Assays for endocrine disruption – from science to Regulatory Acceptance (AFARA)

Onlangs is het NWO project van NWO Animal-Free Assays for endocrine disruption - from science to Regulatory Acceptance (AFARA) gestart, binnen het Nederlandse Onderzoeksagenda (NWA) programma 'Proefdiervrije modellen: acceptatie en implementatie'. Dit project zal bepalen hoe het gebruik van niet-dierlijke modellen voor het testen van Endocrine Disrupting Chemicals (EDCs, hormoonverstorende chemicaliën) kan worden verbeterd, alsmede de wettelijke aanvaarding ervan. Hoewel verschillende partijen zich inzetten voor een overgang naar een proefdiervrije veiligheidsbeoordeling en er talloze proefdiervrije modellen worden ontwikkeld, worden deze modellen slechts in zeer beperkte mate toegepast. Het AFARA-project bestudeert het proces van acceptatie en implementatie van bestaande proefdiervrije modellen bij de beoordeling van de veiligheid van stoffen voor mensen, met een focus op  EDC's. Esmeralda is de projectmanager van het AFARA project.

Microplastics en menselijke gezondheid

Plastic is een integraal onderdeel van het moderne leven. Naarmate plastic producten verouderen en slijten, vallen ze uiteen in kleine deeltjes die bekendstaan als micro- en nanoplastics. Deze deeltjes zijn inmiddels wijdverspreid in ons milieu en zijn aangetroffen in het menselijk lichaam, waaronder in bloed, longen, de placenta en de hersenen.

Hoewel de milieueffecten van plasticvervuiling steeds beter worden erkend, is er veel minder bekend over wat micro- en nanoplastics betekenen voor de menselijke gezondheid. Het dichten van deze kenniskloof vereist zorgvuldig, langlopend onderzoek dat blootstelling, biologische effecten, risicobeoordeling en mogelijkheden om potentiële risico’s te verminderen met elkaar verbindt. Esmeralda is projectmanager van MOMENTUM, MOMENTUM2.0 en MOMENTUM3.0.

MOMENTUM

Het overkoepelende doel van MOMENTUM is om het inzicht in de mogelijke gezondheidsrisico’s van micro- en nanoplastics (MNP’s) te vergroten en om strategieën te ondersteunen die gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs om deze risico’s te verminderen. Onder de vlag van MOMENTUM zijn in de loop der tijd meerdere onderzoeksprojecten uitgevoerd om verschillende aspecten van microplastics en menselijke gezondheid te onderzoeken.

Het huidige project, MOMENTUM 3.0, bouwt voort op inzichten uit eerdere MOMENTUM-projecten en brengt partners samen van universiteiten, academische ziekenhuizen, onderzoeksinstituten en de industrie. MOMENTUM 3.0 heeft als doel om van gefragmenteerde kennis te komen tot een geïntegreerde aanpak die blootstelling, biologische effecten en risicobeheer met elkaar verbindt. Een centraal doel van het project is de verdere ontwikkeling van een geïntegreerd kader voor risicobeoordeling van de menselijke gezondheid bij blootstelling aan MNP’s. Met groeiend bewijs dat inademing, met name in binnenomgevingen, een belangrijke blootstellingsroute is, legt MOMENTUM 3.0 specifieke nadruk op blootstelling via binnenlucht en op het identificeren van interventies die deze blootstelling kunnen helpen verminderen.