Prof. dr. B.P. (Bjorn) Meij

Prof. dr. H. Jakobgebouw
Yalelaan 108
Kamer 1073
3584 CM Utrecht

Prof. dr. B.P. (Bjorn) Meij

Hoogleraar
Chirurgie
030 253 4701
Afgesloten projecten
Project
Een natuurgetrouwe en duurzame vervanger voor de versleten tussenwervelschijf 01-01-2019 tot 31-12-2022
Algemene projectbeschrijving

De tussenwervelschijven verbinden de wervels die de ruggengraat (wervelkolom) vormen, een ingewikkeld bouwwerk in het lichaam van botten, gewrichten en banden. De ruggengraat zorgt ervoor dat we kunnen staan en bewegen en beschermt onze rug zenuwen. Het doel van dit project is het ontwikkelen van een vervanger voor de tussenwervelschijf (discus) als die versleten is. Het is belangrijk dat de vervanger het gedrag van de eigen natuurlijke tussenwervelschijf zo goed mogelijk nabootst en niet kapot gaat.

Niet al te lang geleden hebben we in het laboratorium een vervanger gemaakt die de eigenschappen van de natuurlijke tussenwervelschijf goed nabootst. In het laboratorium bleek de vervanger net zo goed mechanisch te werken als een normale tussenwervelschijf maar of de vervanger ook vast gaat groeien aan de aangrenzende wervels kon niet worden getest. Dit laatste is wel nodig voordat deze vervanger verder ontwikkeld kan worden voor de mens. 

Rol
Uitvoerder
Financiering
2e geldstroom - NWO NWO TTW Open
Overige projectleden
  • dr. A. Abdelgawad (Maastricht University); dr. S. Ghazanfari (Maastricht University); PhD candidate Celien A.M. Jacobs (TU Eindhoven); Prof. S. Jockenhövel (Aachen University); dr. H. Smelt (DSM)
Project
Kraakbeenherstel: "William Hunter revisited" 01-03-2017 tot 31-03-2022
Algemene projectbeschrijving

‘Een genezing voor artrose bestaat niet.’ Zo staat het op Wikipedia. Zo staat het in alle leerboeken. En zo schreef de wereldberoemde Schotse anatoom William Hunter het in 1743 in zijn verhandeling over ziektes aan de gewrichten. Volgens het onderzoeksconsortium William Hunter Revisited is het nu tijd om die uitspraak te herzien. De groep onderzoekers en bedrijven wil met steun van het Reumafonds methoden ontwikkelen om artrose of gewrichtsslijtage een halt toe te roepen. Sterker nog, op basis van de nieuwste ontwikkelingen met slimme biomaterialen, celkweken, proefdieren en patiënten denken de wetenschappers dat het zelfs mogelijk is om kraakbeen terug te laten groeien. Het consortium wil minstens een herstelbehandeling ontwikkelen die klaar is voor de kliniek. Daarnaast willen ze een nieuwe methode van (vroegtijdig) diagnosticeren ontwikkelen en een betere manier om het aangedane gewricht in de gaten te houden.

Rol
Uitvoerder
Financiering
2e geldstroom - NWO Toegepaste en Technische Wetenschappen
Overige projectleden
  • dr. H.B.J. (Marcel) Karperien
  • Prof. dr. G.J. van Osch
  • Prof. dr. H. Weinans
  • Prof. dr. F. Lafeber
  • dr. P. van der Kraan
  • dr P. Emans
  • dr T. Welting
  • Dutch Arthritis Foundation
  • Hy2Care B.V.
  • InGell B.V.
  • Crystal Therapeutics B.V.
  • QVQ B.V.
  • Percuros B.V.
Project
Gecontrollerde locale afgifte van medicatie voor de behandeling van rugpijn en artrose 01-09-2014 tot 31-12-2018
Algemene projectbeschrijving

Dit project ontwikkelt en valideert nieuwe behandelingen voor artrose en chronische rugpijn bij de mens en hond. Chronische rugpijn is vaak gekoppeld aan een versleten tussenwervelschijf. Een patiënt met artrose of chronische rugpijn wordt aanvankelijk behandeld met pijnstillers. Wanneer deze niet meer werken, is de enige optie een operatie waarbij ofwel de tussenwervelschijf/het gewricht wordt vervangen door een prothese, ofwel de versleten tussenwervelschijf wordt verwijderd en de twee wervels worden aan elkaar verbonden met lichaamseigen bot uit een ander deel van het lichaam. Dit soort chirurgische behandelingen gaan gepaard met een lange herstelperiode en in veel gevallen leiden ze tot onvolledig herstel. Om chirurgische behandeling te voorkomen, is het belangrijk dat artrose en tussenwervelschijfslijtage behandeld worden middels herstellende behandelingen of door pijnstillende behandelingen die geen ingrijpende operatie vergen. 

Orale medicatie met pijnstillers (ontstekingsremmers) is in het algemeen geaccepteerd. Echter, langdurig gebruik gaat gepaard met een verhoogd risico op maagklachten en bij specifieke medicatie ook met osteoporose of zelfs hartklachten. Lokale injecties werken alleen maar kort. Daarom wordt binnen dit project gewerkt aan therapieën die gebaseerd zijn op een afgifte systeem, waarbij het medicijn in een biomateriaal wordt verpakt en lokaal (in het gewricht of versleten tussenwervelschijf) wordt geïnjecteerd en vervolgens over langere tijd afgegeven wordt. Hierdoor zal ontsteking  voor langere tijd geremd worden, waardoor afbraak van het gewrichtskraakbeen en van de tussenwervelschijfweefsel geremd wordt. Door de balans te herstellen, zal regeneratie van het weefsel gestimuleerd worden.

Dit project is opgebouwd als een drie-staps raket. In de eerste stap worden medicijnen voor lokale langdurige afgifte gebruikt die al goedgekeurd zijn. Hierdoor zal de ontwikkelde behandeling sneller toegepast kunnen worden bij honden en mensen met artrose en chronische rugpijn. Hier wordt ook gekeken naar de voordelen en mogelijke bijwerkingen van lokale langdurige afgifte van medicatie, terwijl veel kennis wordt opgebouwd over hoe de weefsel en het ziekteproces invloed kunnen hebben op de afgifte van de medicatie. In de tweede fase zullen weefselherstellende factoren worden gebruikt waarvan wel uitgebreid is aangetoond dat ze in diermodellen actief zijn, maar die nog niet goedgekeurd zijn voor de patiënt. In de derde fase wordt middels fundamenteel onderzoek gezocht naar nieuwe factoren die potenter zijn, pijnstillend en/of regeneratief werken. Deze zouden dan als nieuwe targets in de gecontroleerde afgiftesystemen verwerkt en toegepast worden

Rol
Uitvoerder
Financiering
3e geldstroom - overig Life Sciences Health sector: Impulse
Overige projectleden
  • dr LB Creemers (UMC Utrecht)
  • I Jansen (UMC Utrecht)
  • Nina Voike (DSM)
  • George Mihov (DSM)
  • Jens Thies (DSM)
  • Ingrid Lether (Dutch Arthritis Foundation)
Project
Mimicking developmental biology to regenerate the intervertebral disc 01-01-2012 tot 30-12-2017
Algemene projectbeschrijving

Low back pain is a widespread disorder, with tremendous socioeconomical impact. While this condition is multifactorial, intervertebral disc degeneration is one of its main causes. Actual treatments are only symptomatic (to alleviate pain) and new therapies are needed. Disc degeneration is characterized by the inability of the resident cells to keep the disc tissue intact due to a change of their phenotype and their decreasing number. Thus, delivery of exogenous cells may help. The disc originally contains two distinct cell populations: the nucleus pulposus cells (NPCs, chondrocyte-like cells) and the notochordal cells (NCs). Because NCs do not exist in human adults, regenerative therapies have only focused on using chondrocyte-like cells, e.g. adult mesenchymal stem cells (MSCs). However, their transplantation has been of limited success as disc degeneration was only inhibited and not reversed. We believe that this failure is in part due to inability of the transplanted cells to produce enough/appropriate disc matrix to restore tissue properties.

Using an innovative approach, we propose to mimic the natural cell combination of a developing disc, i.e. NCs and NPCs/MSCs, when the largest amount of matrix is produced. Different approaches will be tested for their efficacy using a succession of model systems moving from higher volume:cost ratio systems to more realistic but lower volume:costs systems. Another novelty of our approach will be to use the canine model in which disc degeneration is a frequent spontaneous spinal disease and whose NCs, NPCs and MSCs are readily available.

First, canine NCs, NPCs and MSCs (used to complement the decreasing disc cell population) will be combined in different co-culture systems to compare the ability of various cell combinations to stimulate the production of an appropriate disc matrix. We will also determine if the NCs directly contribute to matrix production or regulate other cells through biochemical signals. The most successful concepts will be further developed pre-clinically in experimental dogs with early stage spontaneous disc degeneration. Finally as proof of principle, a clinical study will be performed in client-owned canine patients with disc disease as the basis for a trial to be set up in human patients. In parallel with this sequential approach, the applicability of our findings to human cells will be demonstrated and if the NC regulatory effects are mediated through soluble factors, these will be identified for further exploitation. This project will (1) provide new and important insights on the role of NCs in disc regeneration and (2) may provide a new biological therapy to treat one of the most common disorders in modern society.

Rol
Uitvoerder
Financiering
3e geldstroom - overig Financed by the AO Spine Research Network
Overige projectleden
  • Prof. dr. Keita Ito (TU/e)
  • dr. Laura Creemers (UMCU)
  • Ing. Stefan de Vries (TU/e)
  • Ing. Irene Arkensteijn (TU/e)
  • dr. Esther Potier (TU/e)
Project
Biomaterialen tegen ziektes van de tussenwervelschijf 01-01-2009 tot 30-06-2014
Algemene projectbeschrijving

Niet verwijderen…

De wervelkolom heeft een zware taak. Hij beschermt ons ruggenmerg en haar zenuwen, draagt ons lichaamsgewicht, ondersteunt het hoofd en absorbeert de schokken die voortvloeien uit lichaamsbeweging. Geen wonder dat rugpijn een veelvoorkomend probleem is. Twee op de drie Nederlanders wordt er gedurende zijn of haar leven mee geconfronteerd. Sommige mensen hebben chronische lage rugpijn. Een belangrijke oorzaak van chronische rugpijn is het ‘verval’ van de tussenwervelschijf, de zachte schijf tussen de benige wervellichamen die samen de wervelkolom vormen. Dat verval van de tussenwervelschijf ontstaat door een eerder opgelopen hernia of door geleidelijke slijtage. Bij de huidige chirurgische behandelingen van lage rugpijn worden wervellichamen met bot uit de bekkenkam aan elkaar vastgezet, of komt er een tussenwervelschijf implantaat. In beide gevallen wordt de hele tussenwervelschijf verwijderd en worden alleen symptomen bestreden. Daarnaast brengen deze ingrepen risico’s met zich mee, zoals versnelde slijtage van de naastgelegen tussenwervelschijf en pijn ter plaatse van de bekkenkam.

… maar herstellen

Het doel van dit onderzoek: Hoe kan de functie van de aangetaste tussenwervelschijf worden hersteld, in plaats van deze te verwijderen? Indien het verval van een wervelschijf nog niet al te ver gevorderd is, zou een behandeling in de toekomst kunnen bestaan uit injecteerbare, biologisch afbreekbare materialen die langere tijd medicijnen afgeven die het zelfherstel van de tussenwervelschijf stimuleren of verder verval tegengaan. De materialen voor inbouw en afgifte van die stoffen kunnen waterige gels of hele kleine bolletjes (micropartikels) zijn, of een combinatie van beide. Ook worden methoden ontwikkeld om schade aan de buitenkant van de tussenwervelschijf te herstellen, zodat de geïnjecteerde materialen op hun plaats blijven. Deze methoden zijn gebaseerd op een pleister van afbreekbaar materiaal.

Uniek aan dit project is dat ook de ethische aspecten van deze nieuwe zelfherstellende behandelingen nader worden onderzocht, evenals de morele richtlijnen voor toepassing in patiënten.

Rol
Uitvoerder
Financiering
3e geldstroom - overig Het Top Instituut BioMedical Materials (BMM) is een Nederlandse publiek-private samenwerking voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe biomedische materialen en hun therapeutische toepassingen
Overige projectleden
  • dr LB Creemers
  • prof dr K Ito
  • prof dr T Smit
  • InGell BV.
  • DSM
  • TNO