19 augustus 2019

Leen Dorsman op RTV Utrecht over tradities en rituelen

Waar komen studententradities vandaan?

Ontgroenen van studenten (1961). Bron: Wikimedia: Anefo/Wim van Rossem
Ontgroenen van studenten (1961). Bron: Wikimedia: Anefo/Wim van Rossem

Afgelopen week vond de Utrechtse Introductie Tijd (UIT) plaats. Tijdens deze week maken duizenden aankomende studenten kennis met Utrecht en studentenverenigingen. Dat gaat vaak samen met ongroeningen en andere rituelen. Waar komen die rituelen vandaan, en zijn ze nog wel van deze tijd? Prof. dr. Leen Dorsman (Cultuurgeschiedenis) vertelt erover op Radio M Utrecht

Prof. dr. Leen Dorsman
Prof. dr. Leen Dorsman

Tradities van studentenverenigingen komen voor een deel voort uit de universitaire tradities. "Vanaf het eind van de achttiende eeuw organiseren studenten zich in steden. Net zoals binnen de universiteit hebben deze verenigingen een rector en senaat", aldus Dorsman. Binnen een vereniging ontstaan tradities en rituelen, zoals bijvoorbeeld de ontgroening. Dorsman: "Door middel van tradities, met bijbehorende rituelen, worden dingen doorgegeven. Tradities geven vorm aan identiteit en het beeld dat een vereniging of universiteit wil uitdragen".

ontgroeningen

Als er geen duidelijke regels meer zijn, gaat iedereen maar wat doen. Dan komt het machtsspel naar boven en lopen dingen uit de hand

Een van die tradities binnen studentenverenigingen is de ontgroening. Ontgroeningen komen de laatste jaren vaak negatief in het nieuws. Moeten ze dan niet gewoon worden afgeschaft? "Ontgroeningen zijn ook goed. Je bouwt een band op met andere studenten en maakt samen de rituele overgang naar een nieuwe levensfase. Maar als er geen duidelijke regels meer zijn, gaat iedereen maar wat doen. Dan komt het machtsspel naar boven en lopen dingen uit de hand", aldus Dorsman. Ontgroeningen afschaffen is volgens Dorsman dus geen goed idee. Het is wel belangrijk dat ze niet mensonterend worden en aan duidelijker regels gaan voldoen.

Ontgroening van meisjes in Den Haag (1961). Bron: Wikimedia: Anefo/Jack de Nijs
Ontgroening van meisjes in Den Haag (1961). Bron: Wikimedia: Anefo/Jack de Nijs