Sonja Bekker: “Ons beleid werkt, omdat de scholen samenwerken met andere organisaties in de regio.”

Hoogleraar op de BBC, over Nederlandse aanpak jeugduitval in opleiding en werk

4 juni 2026

Het Verenigd Koninkrijk luidt de noodklok: bijna 1 op de 10 Britse jongeren zit niet meer op school, maar heeft ook geen werk. In Nederland is dit ongeveer 1 op 20. De BBC vroeg aan hoogleraar Europees sociaal beleid Sonja Bekker waarom Nederland het tegenwoordig relatief goed doet. Eén van de succesfactoren is tijdige interventie, op de scholen zelf. “We hebben een beleid opgesteld om jongeren beter in de gaten te houden en ervoor gezorgd dat scholen ervoor open stonden dit te doen.” Ook op andere punten gaat bij ons veel goed, maar het is wel zaak om bij de les te blijven, benadrukt Bekker.

Onlangs verscheen in het VK een – aldaar inmiddels veelbesproken – rapport over de redenen waarom steeds meer jongeren tussen de 16 en 24 jaar geen onderwijs volgen, geen werk hebben en ook geen opleiding volgen: NEETs (“Not in Education, Employment, or Training”).

Voor het VK is interessant om te weten wat Nederland als 'beste leerling van de klas' aan inzichten te bieden heeft. Die status heeft Nederland te danken aan een ranglijst van de OESO, de organisatie van welvarende democratische landen, waarop wij het laagste aantal NEET’s scoren. Een disclaimer is wel gepast, want dit soort lijstjes zijn altijd momentopnames en bieden geen garantie voor de toekomst. Sonja Bekker sprak erover met de BBC, en kwam zowel op de radio (in het BBC 4-programma World at One) als op tv (The World Today). Enkele passages uit de interviews staan in de uitklapparagraaf hieronder.

Ongeveer tien jaar geleden hadden we te maken met een zeer hoog schooluitvalpercentage, dus het probleem was om jongeren op school te houden of ze weer naar school te krijgen. We hebben een beleid opgesteld om jongeren beter te begeleiden en ervoor gezorgd dat scholen dit oppakten.

Prof. dr. Sonja Bekker, in een interview op de BBC (28 mei 2026)
Departement Rechtsgeleerdheid

Onderstaande passages zijn afkomstig uit 'The World Today' op BBC tv en World at One op BBC 4 radio (28 mei 2026)

The World Today: Alan Milburn [ex-Labour MP in charge of the report] said the problem in the UK was worse than in other countries. In the Netherlands, 5 percent of young people are classed as not in employment, education or training. They have the lowest rate in the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). That's compared to 12.5 percent in the UK. So, what are the Netherlands doing differently? Sonja Bekker is a professor of European social policy at Utrecht University. I asked for her thoughts on how the situation in the Netherlands a decade ago was very different.

Sonja Bekker: “We had a very high dropout rate, so the problem was trying to keep young people in education or trying to get them back into schools. We had a policy to actually ask schools to monitor young people and to notice it immediately if they were not in school for longer period. Then, we would reach out to these youngsters and ask ‘What kind of problems do you encounter? How can I help to get you back into school or in a job?’”

“Our policies worked because the schools could connect to other organisations within the region, which would help out if the problems of the young people were more complex, such as illness or severe poverty, etcetera. If the problems are complex, so the solution is also quite complex. You need to do several things. Reaching out actively to young people, not waiting until they knock on your door to solve their problems, give tailored advice, tailored support and make sure that all the organisations within the region co-operate.”

“In the Netherlands, the municipalities would co-operate with schools and they would co-operate with employers to jointly solve this problem. Also in helping to make the step from school to work. And here we tend to have less of a problem; normally the step from school to work goes quite well for most of our young people. That is because we have a lot of jobs. We have a shortage of personnel, so employers are still eager to hire young people. Often young people, by the age of 18 to 20, have plenty of work experience already. And as a part of a lot of vocational education there are periods within the curriculum of the school during which students have to do an internship at a company.”

Lees meer over het NEET-rapport in dit artikel in The Guardian.

Belangrijke (succes)factoren om jongeren terug te krijgen op school of aan het werk, zijn volgens Bekker:

Vroege interventie en het proactief opzoeken van jongeren die uitvallen op school en/of geen werk kunnen vinden
Jongeren op weg helpen met een goed aanbod dat bij hen past
Structurele samenwerking in de regio tussen scholen, gemeentes, UWV, werkgevers, vakbonden
Inkomenszekerheid en werkzekerheid borgen

“In Nederland gaat nu veel goed. Maar we kunnen ook zelf blijven leren van deze lessen. Met name op het laatste punt, want voor Nederlandse jongeren is de arbeidsmarkt vaak turbulent”, aldus Bekker. Het CBS rapporteert dat in 2025 46,5 procent van de 15-25 jarigen een flexibele arbeidsrelatie heeft. Voor de ‘oudere jongere’ (25-45 jaar) is dat nog steeds ruim een derde. Het geeft onzekerheid over werk en inkomen, en dit wordt niet altijd opgevangen door toegang tot WW of scholing.

Over Sonja Bekker

Sonja Bekker is hoogleraar Europees sociaal beleid bij de Faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie (Departement Rechtsgeleerdheid, afdeling Internationaal en Europees Recht). Daarnaast geeft zij binnen de Universiteit Utrecht leiding aan het interdisciplinaire Sectorplan Welvaart, Participatie en Burgerschap in een Digitale Wereld.

Bekker onderzoekt de arbeidsmarkt en sociaal beleid in een Europese context, met een focus op 'atypische' werknemers, zoals werknemers met een tijdelijk contract, deeltijdwerkers, jongeren of mensen die met hun baan niet genoeg verdienen om boven de armoedegrens uit te komen.

Sonja Bekker: “Ons beleid werkt, omdat de scholen samenwerken met andere organisaties in de regio.”

Hoogleraar op de BBC, over Nederlandse aanpak jeugduitval in opleiding en werk

BBC-interviews op radio en tv

Over Sonja Bekker

Delen

Contact

Volg UU