Sociale ongelijkheid hangt van meer af dan alleen sekse

Vijf vrouwen van verschillende nationaliteiten en culturen staan samen © iStockphoto.com/Ponomariova_Maria
© iStockphoto.com/Ponomariova_Maria

Keer op keer worden lichamelijke verschillen tussen mannen en vrouwen als claim gebruikt om de sociale ongelijkheid tussen man en vrouw te rechtvaardigen. Dr. Linda Duits (Media en Cultuur) kan zich niet vinden in zulke claims en legt in Brainwash uit dat in dit soort onderzoek het verschil tussen sekse en gender te vaak niet wordt begrepen.

Dr. Linda Duits
Dr. Linda Duits

‘Je wordt tot vrouw gemaakt’

In haar boek De Tweede Sekse, dat uitkwam in 1949, schreef Simone de Beauvoir: ‘Je wordt niet als vrouw geboren, je wordt tot vrouw gemaakt’. Dankzij deze quote wordt er een conceptueel verschil gemaakt tussen sekse en gender. Volgens Duits leert De Beauvoir ons dat vrouw zijn “meer is dan het hebben van een bepaald lichaam.” Dat bepaalde lichaam wordt de sekse genoemd. Maar daarnaast zijn er maatschappelijke constructies die we om vrouwelijkheid en mannelijkheid heen hebben verzonnen. Dit wordt gender genoemd. Het onderscheid tussen de twee is volgens Duits cruciaal als je de plaats van de vrouw in de samenleving wil begrijpen.

Niet goed begrepen

Wanneer in onderzoek geclaimd wordt dat lichamelijke verschillen tussen mannen en vrouwen ook de sociale ongelijkheid tussen mannen en vrouwen kan verklaren, wordt het onderscheid tussen sekse en gender vaak niet goed begrepen. Duits noemt als voorbeeld het onderzoek naar hersenverschillen door neurowetenschapper Iris Sommers. Deze stelt dat verschillen in hersenen tussen mannen en vrouwen invloed hebben op het gedrag van beide groepen. De precieze verschillen waar Sommers het over heeft blijven volgens Duits echter vaag. Ook blijft het onduidelijk wat een verschil in hersenomvang veroorzaakt aan verschil in gedrag. “Keer op keer wordt deze claim van stal gehaald om sociale ongelijkheid tussen man en vrouw te rechtvaardigen, en keer op keer blijkt dit niet te kloppen.”