Rotterdam zwicht niet voor het jacht van miljardair Jeff Bezos. Waarom?

James Kennedy in The New York Times

Links de brug 'De Hef' in Rotterdam die men wilde ontmantelen. Bron: Wikimedia/lm3r. Rechts: Jeff Bezos. Bron: Wikimedia/Seattle City Councile
Links de brug 'De Hef' in Rotterdam die men wilde ontmantelen. Bron: Wikimedia/lm3r. Rechts: Jeff Bezos. Bron: Wikimedia/Seattle City Councile

Om zijn nieuwe superjacht, gebouwd in Alblasserdam, te kunnen laten passeren, wilde Amazon-oprichter en multimiljardair Jeff Bezos dat de iconische Rotterdamse brug De Hef zou worden ontmanteld. De reactie op dit nieuws was niet mals. Een boze groep Rotterdammers kwam zelfs met het plan om eieren naar het schip te gooien.  Hoogleraar Moderne Nederlandse geschiedenis James Kennedy legt in de New York Times uit wat deze reactie te maken heeft met de geschiedenis en identiteit van Nederland.

Normen en waarden

Op het eerste oog leek het een onschuldige vraag: het bedrijf Oceanco, dat net het nieuwe 500 miljoen dollar kostende jacht van Bezos had gebouwd, vroeg de gemeenteraad van Rotterdam of zij voor twee dagen de Hef uit elkaar konden halen om het schip te laten passeren. De brug is al sinds de jaren negentig niet meer in gebruik, en Oceanco zou de kosten zelf vergoeden. De gemeenteraad besloot het verzoek goed te keuren, waarna er op sociale media golf van woede en ongeloof ontstond.

Prof. dr. James Kennedy. Foto: Ivar Pel
Prof. dr. James Kennedy. Foto: Ivar Pel

De woede van de Rotterdammers komt volgens Kennedy deels voort uit een verschil in normen en waarden met betrekking tot geld. In Amerika is rijk worden de Amerikaanse droom, maar in het van oorsprong protestantse Nederland ligt dat anders. "Het wordt beschouwd als slecht voor de samenleving en slecht voor je ziel, als je opzichtig uitgeeft", legt Kennedy uit.

Calvinisme

Deze Nederlandse waarden komen volgens Kennedy voort uit het calvinisme, dat in Nederland meer dan elders voet aan de grond kreeg. "Calvijn leert dat je rentmeesterschap over je geld hebt gekregen, dat je de verantwoordelijkheid hebt om er goed voor te zorgen", zegt Kennedy. Dit idee staat haaks op de extravagante rijkdom waar Amerikanen naar streven.

"Binnen het calvinisme is werk een goddelijke roeping waar je verantwoording voor moet afleggen", voegt Kennedy toe. "Dat betekent dat je veel geld moet weggeven en gul moet zijn voor anderen."

Bezos, die zo weinig mogelijk belasting betaalt en vaak onder vuur ligt vanwege de arbeidsomstandigheden van Amazon-werknemers, kon daarom niet rekenen op steun van de Nederlanders. Oceanco koos uiteindelijk eieren voor zijn geld en heeft het verzoek weer ingetrokken.