Poetins mythische wereldbeeld

Beatrice de Graaf bij RTL Nieuws

President Vladimir Putin © iStockphoto.com
President Vladimir Putin © iStockphoto.com

Weinig mensen in het Westen hadden de oorlog tussen Rusland en Oekraïne werkelijk aan zien komen, ondanks de retoriek van Poetin en de waarschuwingen van de Verenigde Staten. Historicus en onderzoeker van veiligheid en terrorisme Beatrice de Graaf vertelt bij het RTL Nieuws wat het Westen jarenlang over het hoofd gezien heeft.

Prof. dr. Beatrice de Graaf. Foto: David van Dam
Prof. dr. Beatrice de Graaf. Foto: David van Dam

Illusies

Het lijkt wel alsof Poetin in een andere wereld leeft, wordt wel eens gezegd. Volgens De Graaf moet je dat ook zo zien: “Wat hij doet is voor hemzelf een logisch, rationeel voortvloeisel uit een wereldbeeld dat eerder mythisch is, en eerder gebaseerd op geloofsovertuigingen dan op feiten. Dat mythische idee heeft steeds meer de overhand gekregen.”

Dat is niet altijd zo geweest. “Poetin heeft echt een enorme ontwikkeling doorgemaakt. In het begin had hij het ook al over de band met Oekraïne, maar op een vriendschappelijk manier. Hij zag het nog als twee verschillende volken, maar wel met hele nauwe banden. Maar sinds 2013 begint hij het idee dat ze één volk vormen steeds meer te uiten”, legt De Graaf uit.

Pestkop

Velen in het Westen hebben dit veranderende wereldbeeld over het hoofd gezien, en dat heeft mede geleid tot de huidige situatie. “In de wereld van de internationale politiek moet je er eigenlijk nooit van uitgaan dat iedereen denkt zoals jij”, zegt De Graaf. “We moeten erkennen: Poetin heeft een ander wereldbeeld. Wij zijn het daar niet mee eens en we moeten dat duidelijk aan hem laten zien.”

De Graaf vergelijkt Poetin met een pestkop op het schoolplein. “Die moet je duidelijk aangeven wat de grenzen zijn en vanuit een positie van kracht tegenspreken. Dus eerst manschappen aan de grens en sancties, en dan vanuit die positie pogingen doen om te de-escaleren.” Als dit niet gebeurt, waarschuwt De Graaf, zal dat Poetin mogelijkheden bieden om nog verder te gaan dan hij nu al doet.