16 maart 2020

Op zoek naar eerlijke algoritmes

Mirko Schäfer bij de talkshow Next Level. Bron: YouTube (still)
Mirko Schäfer bij de talkshow Next Level. Bron: YouTube (still)

Op 26 februari vond de eerste aflevering van de talkshow Next Level plaats in Pakhuis de Zwijger, deze keer met het thema Eerlijke Algoritmen. Dr. Mirko Schaefer (Media- en Cultuurwetenschappen) was te gast en werd over dit onderwerp geïnterviewd door het Financieele Dagblad.

Eerlijke algoritmes

Algoritmes bestaan uit een aantal stappen die leiden tot een doel. Hoewel ze vaak abstract en objectief lijken, zijn ze dat niet: zo geeft de mens een algoritme bijvoorbeeld waardes mee tijdens het maakproces, waardoor het niet langer neutraal is. Alleen wanneer iedereen het eens is met een algoritme, is het 'eerlijk'. Volgens Schaefer is het echter belangrijker om te kijken naar vraagstukken over verantwoordelijkheid en rechtvaardigheid dan op zoek te gaan naar eerlijke algoritmes. (Emerce)

Dr. Mirko Schäfer
Dr. Mirko Schäfer

Bèta-onderwerp?

Algoritmes lijken misschien een bèta-onderwerp, maar Schaefer vindt de rol van geesteswetenschappers in deze discussies minstens zo belangrijk. "Wij hebben begrip van culturele complexiteit, wij kunnen beter bevatten dan sommige ingenieurs wat er eigenlijk mis is met het programmeren." Geesteswetenschappers hebben een ander perspectief op de gevolgen van algoritmes en kunnen op basis daarvan ook aanbevelingen doen. De verspreiding van de discussie door de universiteit en de rest van de samenleving zorgt er misschien voor dat de magie van algoritmes verdwijnt, maar volgens Schaefer is dat juist een positieve ontwikkeling: "Het idee dat het iets is wat niemand begrijpt en altijd accuraat is, is onderdeel van het probleem". (Pakhuis de Zwijger)

Politiek-maatschappelijk proces

Volgens Schaefer is het ook voor de samenleving belangrijk om te reflecteren op de opkomst van algoritmes. Ze kunnen veel problemen snel en efficiënt oplossen, maar hebben ook een politieke kant. "Want als je een dergelijk systeem ontwikkelt, voorzie je ze van een aantal uitgangsvariabelen. Welke ga je kiezen?" Iemands politieke opvattingen kunnen daarbij bijvoorbeeld een rol spelen. Het is dus belangrijk dat we het bouwen van algoritmes zien als een politiek-maatschappelijk proces: "We zijn systemen aan het bouwen die onze begrippen van democratie en burgerschap wezenlijk gaan veranderen". (Het Financieele Dagblad)