10 februari 2020

Nationaalsocialisme buiten de deur

Bron: Wikimedia/Ziko van Dijk
Bron: Wikimedia/Ziko van Dijk

Afgelopen week kwam in de Duitse deelstraat Thüringen dankzij de rechts-radicale partij Alternative fur Deutschland (AfD) een nieuwe minister-president aan de macht, die na een dag vol woede en paniek weer aftrad. Prof. dr. Jacco Pekelder (Geschiedenis en Kunstgeschiedenis) was te gast bij OVT op NPO Radio 1 om de situatie toe te lichten.

Dr. Jacco Pekelder. Foto: uni-saarland.de
Prof. dr. Jacco Pekelder

Cordon sanitaire

Een van de kreten die na de verkiezingen voorbijkwam was dat de verkozen minister-president het cordon sanitaire had gebroken. Deze afspraak ontstond na het uiteenvallen van de Weimarrepubliek, omdat die door extremistische partijen uit elkaar getrokken was. "De les die in Duitsland daaruit getrokken is, is dat we moeten proberen het politieke domein, waar je de officiële politiek mag bedrijven, gesloten te houden voor extremisten," zegt Pekelder. De gebeurtenissen van vorige week veroorzaakten daarom veel opschudding: de AfD leek een voet tussen de deur te hebben gekregen.

Een gevaar voor de democratie

De AfD wordt, zeker na afgelopen week, regelmatig vergeleken met de NSDAP uit de jaren dertig. Pekelder legt uit dat extreemrechtse standpunten inderdaad de overhand lijken te krijgen in de AfD, die daarom een gevaar voor de democratie is. Hoewel Thüringen er deze week zonder kleerscheuren vanaf kwam, waarschuwt Pekelder dat we het incident serieus moeten nemen: wie denkt met extremistische partijen in zee te kunnen gaan en ze onder controle te kunnen houden, heeft het mis.