Het protestlied hield Nederlandse protestbewegingen bijeen

Boudewijn de Groot in 1982. Bron: Wikimedia/Anefo/Rob C. Croes
Boudewijn de Groot in 1982. Bron: Wikimedia/Anefo/Rob C. Croes

Muziek is in Nederland, vooral door links, veel gebruikt als middel om te protesteren. Dr. Laurens Ham (Moderne en hedendaagse literatuur) vertelt bij podcast Utrecht UITcast over zijn boek 'Op de vuist', het Nederlandse protestlied en de protestbands uit Utrecht.

Het protestlied als herkenningsmelodie

In hoeverre een protestlied echt iets kan veranderen, verschilt van nummer tot nummer. De nummers die zijn uitgegroeid tot landelijke hits lijken uiteindelijk toch weinig teweeg te brengen. “Ze zetten mensen wel aan het denken, maar ze gaan meestal over een mening die mensen toch al hebben,” aldus Ham. Voor feministen waren protestliedjes wel van groot belang. “Liedjes hielden de beweging echt bijeen, het waren herkenningsmelodieën in de strijd. In dat soort nieuwe sociale bewegingen hebben protestliedjes wel echt een rol gespeeld.”

Utrechtse protestbands

Utrecht heeft ook een aantal protestbands voortgebracht, zoals akoestische punkband de Megafoons. De band verzette zich begin jaren tachtig actief tegen de monarchie, rond de tijd van de inhuldiging van koningin Beatrix. Hiermee maakte de band deel uit van een stroom Nederlandse punkbands die zich tegen het gezag verzetten. Zo was er ook de band Braak, die het conceptalbum ‘suite voor een hypochonder’ maakte. “Deze plaat ging over de 'ziekte' van de jaren tachtig, over mensen die al het ware ten onder gaan aan de welvaart en het materiële teveel van die tijd,” legt Ham uit.