Frits van Oostrom over de opmars van het Engels

Latijns boek uit 1600 © iStockphoto.com
Latijns boek uit 1600 © iStockphoto.com

Onze universiteiten lijken steeds internationaler te worden, met verengelsing als gevolg. Maar klopt dat beeld wel? Zal Engels uiteindelijk het Nederlands verdringen? Prof. dr. Frits van Oostrom wierp een historische blik op dit vraagstuk in Trouw.

Prof. dr. Frits van Oostrom. Foto: Ed van Rijswijk
Prof. dr. Frits van Oostrom. Foto: Ed van Rijswijk

Middeleeuwse universiteiten

Van Oostrom vergelijkt de opkomst van het Engels met het wijdverbreide gebruik van Latijn in de Middeleeuwen onder iedereen die onderwijs had genoten. "Dat alom aanwezige Latijn was de hoeksteen, en misschien zelfs wel het grondvlak, van wat vermoedelijk het grootste geschenk van de Middeleeuwen aan onze cultuur is geweest, meer nog dan de kathedralen: de universiteit," vertelt hij. In de eerste eeuwen waren de universiteiten enorm internationaal. Pas in de negentiende en twintigste eeuw werden universiteiten meer nationale instellingen.

De echte rijkdom

Van Oostrom is niet bang dat Engels het Nederlands zal overnemen, zoals ook het Latijn dat niet deed. "Ten eerste werkte die unificatie alleen maar dankzij de totale immersie in Latijn," legt hij uit. Middeleeuwse academici spraken en lazen niet alleen Latijn, maar wijdden zich ook aan de Latijnse 'levensstijl'. Ook waren er eigenlijk relatief weinig mensen die toegang hadden tot de academische wereld. "De echte rijkdom van de Middeleeuwen vinden we intussen in de volkstalen," vindt Van Oostrom. We kunnen hiervan leren door niet alleen pro- of anti-opmars van het Engels te zijn, maar vooral diversiteit te blijven koesteren.