25 februari 2019

Frank Gerits op VRT NWS: 'De hele Belgische samenleving moet excuses aanbieden voor het koloniale verleden in Congo'

Koloniale propaganda rond 1920. Bron: Wikimedia/Ministry of Colonies, Belgium
Koloniale propaganda rond 1920. Bron: Wikimedia/Ministry of Colonies, Belgium

Op 18 februari verscheen een opiniestuk van dr. Frank Gerits (Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen) op VRT NWS. Gerits betoogt dat de hele Belgische samenleving haar excuses moet aanbieden voor het koloniale verleden in Congo.

Dr. Frank Gerits
Dr. Frank Gerits

Onlangs verscheen een VN-rapport dat wees op de houding van de Belgische samenleving ten opzichte van haar koloniale verleden. Naar aanleiding van dat rapport werd in België discussie gevoerd over het handelen van de Belgische staat destijds. "Sommigen wezen erop dat Leopold II een gewelddadig regime opzette in de Congo Vrijstaat [...] Anderen gaven aan dat België toch ook veel goeds heeft gedaan en stellen dat er geïnvesteerd werd in ontwikkeling", schrijft Gerits op VRT NWS

hele belgische samenleving onderdeel koloniaal project

Gerits wijst op de achterliggende mythe die ten grondslag ligt aan beide argumenten: het Belgische koloniale project in Congo stond los van wat er in België gebeurde. "Het idee dat er een waterdichte barrière bestond tussen België en de kolonie maakt het immers mogelijk om eventuele collectieve verantwoordelijkheid gemakkelijk weg te drukken". 

De hele Belgische samenleving, niet alleen koning Leopold II of Boudewijn waren onderdeel van een koloniaal project met een koloniale ideologie waarin de katholieke christelijke moraal centraal stond
Dr. Frank Gerits

Die barrière bestond echter helemaal niet, dat wijst ook het historisch onderzoek uit. "De hele Belgische samenleving, niet alleen koning Leopold II of Boudewijn waren onderdeel van een koloniaal project met een koloniale ideologie waarin de katholieke christelijke moraal centraal stond", aldus Gerits. Daarom moet er, omtrent de discussie over excuses, niet alleen gekeken worden naar Leopold II, maar naar de Belgische samenleving als geheel.