4 april 2019

Frank Biermann in de Volkskrant: “Onderzoek ‘afkoelen’ van de aarde”

Nu de internationale discussie over het over kunstmatig ingrijpen in het klimaatsysteem als mogelijke oplossing voor klimaatverandering oplaait, moet ook Nederland hierin een positie innemen en de risico’s ervan onderzoeken, betoogt Frank Biermann, hoogleraar Global Sustainability Governance bij het Copernicus Instituut voor Duurzame Ontwikkeling van de Universiteit Utrecht, vandaag in een opiniestuk in de Volkskrant. Naar aanleiding van dit opiniestuk werd hij ook geïnterviewd op NPO Radio 1.

Over het kunstmatig ingrijpen in het klimaatsysteem om de aarde weer te laten ‘afkoelen’ is de laatste tijd veel te doen. In het internationale klimaatdebat is ‘climate engineering’, zoals deze techniek heet, inmiddels een serieus thema. Het klinkt als science fiction: CO2 uit de lucht filteren of fijnstof in de dampkring brengen, bijvoorbeeld.

Geoengineering
Illustratie van mogelijke toepassingen van 'climate engineering'. Credit: iStock.com/graphicwithart

“Het is zeker niet onomstreden,” aldus Biermann in de Volkskrant. “Er zijn grote twijfels of climate engineering überhaupt een wenselijke strategie is.” Want, legt Biermann uit, “alle vormen van climate engineering brengen grote risico’s en onzekerheden met zich mee”. Toch bestaan er nog geen internationale regels voor het omgaan met deze experimenten en technieken.

Het is daarom volgens Biermann “cruciaal dat ook Nederland – nota bene een van de landen die het kwetsbaarst zijn voor klimaatverandering – op korte termijn de discussie voert en onderzoeksprogramma’s opstart waarmee we onze insteek en onderhandelingspositie in dit nu snel opkomende internationale debat kunnen bepalen.”

United Nations General Assembly
VN-top over klimaatverandering in 2009. Credit: UN Photo/Eskinder Debebe

Hierbij wijst de hoogleraar ook op de kans voor ontwikkelingslanden, die erg kwetsbaar zijn voor de risico’s van climate engineering, maar nauwelijks een rol hebben in de debatten erover. Dat blijkt uit recent onderzoek dat Biermann deed samen met Ina Möller van de Universiteit van Lund. Nu het internationale debat over climate engineering ook in de Verenigde Naties gevoerd wordt, moeten ontwikkelingslanden deze kans grijpen om invloed uit te oefenen op dit onderwerp, betoogt hij.

Afsluitend schrijft Biermann: “De hoogste prioriteit is en blijft zonder twijfel dat we de uitstoot van broeikasgassen verminderen. Maar als we de doelen uit het klimaatakkoord van Parijs niet halen, zal de roep om dergelijke technologische programma’s luider worden. Nederland moet hier ook een politiek antwoord op hebben.”