30 januari 2020

Democratie en burgerschap in tijden van digitale transformatie

Bron: Dataschool.nl
Bron: Dataschool.nl

In de Datawerkplaats buigen wetenschappers en ambtenaren zich over vragen met betrekking tot datagebruik in de publieke sector. Dat leidt tot praktische producten, maar ook tot fundamenteel onderzoek over democratie en burgerschap in tijden van digitale transformatie. Binnenlands Bestuur publiceerde een artikel ter ere van hun eenjarige bestaan. 

De samenwerking tussen lokale en regionale overheden en universiteiten is opgezet om toegepaste kennis over datagebruik te ontwikkelen. Dat gaat goed, meldt onderzoeker Mirko Tobias Schäfer van de Utrecht Data School. Hij leidt het onderzoeks- en onderwijsplatform, dat samen met het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschappen van de Universiteit Utrecht participeert in de Datawerkplaats. "Het is een interdisciplinaire samenwerking, waarin de externe partners actief bijdragen aan het academisch onderzoek." Die partners zijn de gemeenten Almere, Gouda en Woerden en de provincie Zuid-Holland.

Ivoren toren 

Schäfer is er trots op dat de Datawerkplaats geen wetenschap vanuit de ivoren toren bedrijft: 

Ons onderzoek wordt gestimuleerd door urgente vragen die leven in de maatschappij. In de wetenschap was toegepast onderzoek soms een soort restproduct van grondleggend onderzoek. Bij onderzoek naar de digitale transformatie is dat in het geheel niet het geval. Het toegepast onderzoek dat wij uitvoeren, leidt tot fundamentele vragen over principes van goed bestuur en publieke waarden.

Innovatieve projecten

Een grote winst van de Datawerkplaats is dat de partners van elkaars innovatieve projecten meeprofiteren. Zo is Data Team Start ontwikkeld in Gouda, maar wordt het ook gebruikt door de andere partners. Voor de Provincie Zuid-Holland ontwikkelde de Datawerkplaats een Data Ethics Awareness Test (DEAT), om binnen de hele organisatie te toetsen hoe groot de aandacht is voor ethische vraagstukken bij dataprojecten. Komend jaar wordt de test bij andere organisaties uitgerold. Ook verscheen er een checklist voor het effectief delen van data tussen organisaties. Alle tools staan binnenkort online.

Ruimte voor nieuwe partners

Na het eerste jaar, dat werd gebruikt om de vier partners aan elkaar te koppelen en te zorgen dat er onderling veel uitwisseling op gang kwam over het kennisproces, is het tijd voor uitbreiding. Het consortium is op zoek naar geschikte partners om de samenwerkingsverband uit te breiden. De Datawerkplaats wordt gefinancierd door de externe partners, maar: "het is een nieuwe manier van samenwerken. Het is geen bureau waaraan je een opdracht geeft. Je moet bereid zijn om niet alleen te halen, maar ook te brengen."