30 januari 2020

De Nederlandse overheid heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog verkeerd gehandeld

Vrouw met Jodenster tijdens razzia in Amsterdam op 20 juni 1943. Bron: Wikimedia/ Bundesarchiv, Bild 183-R99538 / CC-BY-SA 3.0
Vrouw met Jodenster tijdens razzia in Amsterdam op 20 juni 1943. Bron: Wikimedia/ Bundesarchiv, Bild 183-R99538 / CC-BY-SA 3.0

Tijdens de Tweede Wereldoorlog schoot de Nederlandse regering tekort als “hoeder van recht en veiligheid”, stelde premier Rutte afgelopen zondag tijdens de Nationale Holocaust Herdenking. Bestuurders en ambtenaren waren in de veronderstelling dat ze ondanks de Duitse bezetting “in een goede Nederlandse sfeer” konden doorwerken. Dr. Geraldien von Frijtag (Internationale en Politieke Geschiedenis) droeg bij aan een stuk in Trouw over het handelen van het Nederlandse bestuursorgaan tijdens de oorlog. 

Wie de geschiedenis induikt, ziet dat de Nederlandse overheid tijdens de bezetting verkeerd gehandeld heeft. Vreselijke maatregelen werden met eufemismen aangeduid. Of er werd door hoge ambtenaren heel erg juridisch geredeneerd. Zo meenden sommigen van hen bijvoorbeeld dat een bezet land toestemming had om vijandelijke elementen jegens groeperingen uit te dragen. Daar vielen dan op grond van de strijd tegen het internationale jodendom ook de Joden onder.”

Steun voor het verzet 

Hilversum is ook een van de weinige grote plaatsen, waar het distributiekantoor niet is overvallen. Mogelijk omdat er van binnenuit steun was voor het verzet

Ook het ambtelijk bestel van de gemeente Hilversum heeft tijdens de oorlog actief bijgedragen aan de Jodenvervolging, aldus Von Frijtag. "De houding van een deel van de Hilversumse ambtenaren veranderde wel in het tweede deel van de bezetting. Het ware gezicht van de Duitsers werd stilaan voor iedereen duidelijk. Hilversum is ook een van de weinige grote plaatsen waar het distributiekantoor niet is overvallen. Mogelijk omdat er van binnenuit steun was voor het verzet."

Dr. Geraldien von Frijtag Drabbe Künzel
Dr. Geraldien von Frijtag Drabbe Künzel

Geraldien von Frijtag

Geraldien von Frijtag is historica en politicologe en tevens verbonden aan Institutions for Open Societies, een interdisciplinair onderzoeksgebied van de Universiteit Utrecht gericht op de ontwikkeling en uitbouw van gezonde open samenlevingen, waar dan ook ter wereld.