Nederland Verbeeld(t)

Een documentaire over hoe Nederlanders samen zoeken naar een toekomstbestendig Nederland

Nederland Verbeeld(t) is een documentaire gemaakt in opdracht van de Urban Futures Studio. De film volgt hoe Nederlanders in verschillende contexten zoeken naar gedeelde toekomstbeelden voor de ruimtelijke inrichting van Nederland. In een tijd waarin technische kennis overvloedig aanwezig is maar gemeenschappelijke verhalen ontbreken, laat deze documentaire zien waar de zoektocht naar collectieve verbeelding wél lukt – en waar deze stokt.

Waar het stokt, is in het vinden van gemeenschappelijke verhalen, gedeelde toekomsten waarin verschillende leefwerelden samenkomen.

Nederland staat voor grote opgaven: hoe gaan we om met droogte én wateroverlast? Waar bouwen we nieuwe huizen? Hoe zorgen we dat het platteland leefbaar blijft? In dorpen en steden door heel Nederland zoeken mensen naar antwoorden op deze vragen. Soms botst het, maar er ontstaan ook verrassende samenwerkingen. Het vinden van deze gemeenschappelijke wegen is een complex proces. Er is bestuurlijke noodzaak, maar er zijn ook uiteenlopende belangen. Burgers zoeken naar inspraak en erkenning, boeren naar toekomstperspectief, bestuurders naar een balans tussen urgentie en draagvlak. We bevinden ons in een transitie van ongekende proporties en de ruimtelijke keuzes die we nu maken zullen Nederland voor generaties vormgeven. We weten in grote lijnen wat op ons afkomt. Waar het stokt, is in het vinden van gemeenschappelijke verhalen, gedeelde toekomsten waarin verschillende leefwerelden samenkomen.

Terwijl overheden ernaar streven om burgers goed te betrekken bij veranderingsprocessen, ervaart een toenemend aantal bestuurders een groeiende kloof. Nederland Verbeeld(t) zoekt naar plekken waar deze uitdaging wordt aangegaan. Door drie verschillende contexten te belichten – experimentele gebiedsontwikkeling, grootstedelijke huisvesting, en rurale wateropgaven – ontstaat een rijk beeld van de Nederlandse zoektocht naar gedeelde toekomsten. Via een "ja-maar"-benadering laat de documentaire zien dat wat in de ene casus niet lukt, in een andere situatie misschien wel slaagt.

Uitnodiging tot gesprek

Nederland Verbeeld(t) is meer dan een documentaire – het is een uitnodiging tot gesprek. De 30 minuten durende film kan worden ingezet bij gemeenten en provincies die werken aan participatieprocessen rond ruimtelijke ontwikkeling, bij waterschappen en Rijkswaterstaat die zoeken naar nieuwe vormen van samenwerking met bewoners, en bij onderwijsinstellingen die studenten willen laten kennismaken met complexe planologische vraagstukken. Ook burgerinitatieven die inspiratie zoeken voor hun eigen projecten en professionals in ruimtelijke ordening, architectuur en gebiedsontwikkeling kunnen de documentaire inzetten als aanleiding voor gesprek en reflectie. De documentaire nodigt uit tot reflectie: hoe kunnen we met elkaar in gesprek blijven over onze gedeelde toekomst? Waar kunnen we van elkaar leren? En hoe overbruggen we de afstand tussen verschillende perspectieven? De getoonde casussen bieden concrete aanknopingspunten voor discussie over eigen uitdagingen en mogelijke aanpakken. De documentaire leent zich daarom uitstekend voor een nagesprek of paneldiscussie na een screening.

Documentaire als onderdeel van toekomstmanifestatie

Deze documentaire is het startpunt van het gelijknamige project Nederland Verbeeld(t): een toekomstmanifestatie over de ruimtelijke inrichting van Nederland die een bredere groep mensen enthousiasmeert en activeert. Het project heeft als doel de maatschappelijke betrokkenheid bij de ruimtelijke toekomst van Nederland te versterken. De manifestatie is informerend en intrigerend, maar wil ook doorbraken in het denken over ruimtelijke ontwikkeling faciliteren. Het is een platform voor 'een ander gesprek', een andere kijk op de toekomst. De manifestatie begint in 2026 en brengt plannen en initiatieven uit diverse regio's tezamen. Ze geeft energie en focus aan de uitwisseling tussen wetenschap, beleid en burger, en verbindt bestaande initiatieven zoals NL2120, CRa, PONT en Regiobouwmeester aardbevingsgebied Groningen. 

Het Nederland Verbeeld(t) project wordt tegelijkertijd een 'soft space' waar iedereen wordt gestimuleerd eens anders te denken, en mondt uit in een nationale tentoonstelling in het najaar van 2027. In deze documentaire komen twee strategische stemmen aan het woord die een overkoepelend perspectief bieden op de Nederlandse zoektocht: Enno Zuidema (Regiobouwmeester aardbevingsgebied Groningen) en Co Verdaas (Deltacommissaris). Hun gesprekken fungeren als verbindende schakel tussen de concrete casussen en de bredere context waarin Nederland Verbeeld(t) opereert.

Nederland Verbeeld(t) is een documentaire gemaakt door Roland Duong in opdracht van de Urban Futures Studio met ondersteuning van MooiNL en het Deltaprogramma. We bedanken alle experts, bewoners, bestuurders en kunstenaars die dagelijks werken aan de toekomst van Nederland voor hun bijdrage aan deze film.

Credits: Roland Duong (regie & scenario), Maarten Hajer (supervisie), Abe Hendriks (supervisie), Jesse Hoffman (supervisie), Adri Schrover (camera), Hans Bouma (camera), Joost van Herwijnen (camera), Milika de Jonge (postproductie), Hens Zimmerman (mixage), Van Lennep, Amsterdam (vormgeving).