Tweehonderdvijftig kikkers veilig verhuisd uit de Tropische kassen
In het najaar van 2025 kregen de Botanische Tuinen Universiteit Utrecht goed nieuws: er komen nieuwe en duurzame Kassen met verbeterde faciliteiten voor onderzoek. Voordat de oude Kassen plaatsmaken, moet er nog van alles gebeuren. Niet alleen onze grote collectie aan planten wordt ‘verkast’, ook de kleinste dierlijke bewoners moeten verhuizen.
De vlinders in de Kassen waren al geleidelijk verdwenen doordat er geen nieuwe vlinderpoppen meer zijn toegevoegd. De Tropische kassen waren daarnaast het thuis van verschillende soorten tropische boomkikkers. Eén van deze soorten, de Antilliaanse fluitkikker (Eleutherodactylus johnstonei), is ongeveer twintig jaar geleden bewust uitgezet als natuurlijke bestrijder van insectenplagen. Deze kikkersoort voelde zich goed thuis in de Kassen en groeide uit tot een stabiele populatie.
Kikkerexperts
Door de vernieuwing van de Kassen moest daarom een grote groep kikkers veilig worden gesteld. Maar hoe vind je zulke kleine dieren in zulke grote Kassen? En hoe verhuis je de kikkers op een diervriendelijke manier? Voor deze uitdaging vroegen we hulp aan Dendrobatidae Nederland (DN), een vereniging met veel kennis over het welzijn van tropische kikkers.
Zo klein als een duimnagel
De reddingsactie was geen eenvoudige klus. De kikkers zijn nauwelijks groter dan een duimnagel en leven verstopt tussen planten en stenen. In samenwerking met de experts van Dendrobatidae Nederland, een student Biologie en de instantie Dierenwelzijn van de Universiteit Utrecht werd een zorgvuldig, diervriendelijk vangprotocol opgesteld. Gewapend met waadpakken en zaklampen gingen we samen met vrijwilligers van Dendrobatidae Nederland in december en januari vijf dagen lang op pad. Elke steen werd gekeerd en elke plantenkelk gecontroleerd.
De reddingsactie was geen eenvoudige klus. De kikkers zijn nauwelijks groter dan een duimnagel en leven verstopt tussen planten en stenen.
Drie kikkersoorten
Tijdens de reddingsactie zijn drie soorten kikkers teruggevonden: de Fluitkikker (Eleutherodactylus johnstonei), Anthony’s pijlgifkikker (Epipedobates anthonyi) en de Raketkikker (Hyloxalus infraguttatus). In totaal zijn zo’n 235 kikkers gered. De tabel hiernaast laat per dag zien hoeveel kikkers van elke soort zijn gevangen.
Een nieuw onderkomen
De reddingsactie kan als een groot succes worden gezien. Dankzij de inzet en expertise van de vrijwilligers van Dendrobatidae Nederland zijn de kikkers op een zorgvuldige en diervriendelijke manier gevangen. Zonder hun hulp was deze bijzondere verhuizing niet mogelijk geweest. De gevangen kikkers hebben inmiddels een nieuw thuis gekregen. Ze zijn ondergebracht bij leden van Dendrobatidae Nederland of overgeplaatst naar andere (dieren)tuinen die de juiste zorg kunnen bieden. Voor de Fluitkikker (Eleutherodactylus johnstonei) is het plan om deze in de toekomst uit te zetten in de nieuwe Kassen, waar de kikker opnieuw kan helpen bij de natuurlijke bestrijding van insectenplagen.