De Evolutietuin is een heerlijke zomertuin. Het is van oorsprong een echte onderwijstuin. In deze en andere vergelijkbare tuinen bestudeerden en leerden studenten biologie vroeger de verwantschapslijnen tussen de verschillende plantensoorten. De laatste jaren wordt de Evolutietuin weer in toenemende mate voor dit soort onderwijs gebruikt. De opzet van de Evolutietuin op Fort Hoofddijk is veel speelser dan het vroegere 'hondenkerkhof', dat bestond uit naast elkaar liggende vakken.

Centraal in de Utrechtse Evolutietuin staan voorbeelden van de evolutionair gezien oudste, tegenwoordig nog voorkomende, bloemplanten: de Magnolia's en Waterlelies. Vanuit dit centrale punt kunt u via de paden de evolutionaire ontwikkeling van de bloemplanten letterlijk doorlopen.

Vroeg in de zomer komen de Astilbes in de Systeemtuin boven de grond en heb je een prachtig uitzicht over de fortgracht
In de zomer bloeit deze blauwe Salie weelderig
Vasteplantenborder aan de rand van de Systeemtuin
Systeemtuin in het voorjaar
Limnanthes douglasii, Geelwitte moerasbloem in de Systeemtuin
Uitleg over het APG-systeem in de Systeemtuin

Cronquist of APG?

De opvattingen over de ontwikkeling van planten en dieren heeft de afgelopen decennia natuurlijk niet stilgestaan, zeker niet toen ook DNA-gegevens beschikbaar kwamen. De Evolutietuin is nog opgezet volgens de opvattingen van de Amerikaanse botanicus Cronquist. Hij ging voor het bepalen van de evolutionaire verwantschappen van planten uit van secundaire plantenstoffen. Dat zijn stoffen die de plant zelf aanmaakt, maar geen directe rol in de stofwisseling spelen. De secundaire plantenstoffen dienen o.a. als verdediging, gifstof en lokmiddel. Met behulp van het DNA-onderzoek door APG (= Angiosperm Phylogeny Group, een gezelschap wetenschappers) is duidelijk geworden dat de indeling van Cronquist op veel punten niet klopt. Handboeken en andere botanische literatuur zijn al overgegaan op het nieuwe APG-systeem, maar het is duidelijk dat dat voor een bestaande Evolutietuin moeilijker is. Het kost veel geld om de tuin zo te veranderen dat hij voldoet aan het APG-systeem en bovendien is de Evolutietuin in zijn soort één van de mooiste ter wereld. Voorlopig is dan ook besloten om de Evolutietuin te laten zoals hij is, maar de bezoekers met behulp van borden te informeren over de veranderingen die APG teweeg heeft gebracht.