Jaarthema 'Takkenherrie en bladmuziek' (19 mei t/m 30 november)

botu jaarthema 2020

Bach of metal voor je planten?

Praat jij ook met je planten, of speel je Bach of juist Metallica voor ze? En werkt het?
Tijdens het jaarthema ‘Takkenherrie & Bladmuziek!’ (19 mei – 1 december), kom je van alles te weten over de relatie tussen planten en muziek. Het thema is heel breed, van plantennamen met muziek erin zoals Trompetbloem, Klaproos, (muziek)Sleutelbloem en Fluitenkruid, tot de manier waarop wortels het geluid van water volgen.

What’s in a name

Volksnamen van planten zijn vaak gebaseerd op het uiterlijk van de planten of de bloemen. Soms zijn die namen gekoppeld aan (vermeende) eigenschappen van de plant, maar meestal is het toch vooral het uiterlijk dat bepalend is. Het zijn overgeleverde namen uit een tijd dat mensen weinig anders hadden dan het uiterlijk van planten om ze van elkaar te onderscheiden.
Verwacht dus van de Trompetbloem geen trompetgeschal, geen carillonconcert van het Haarlems klokkenspel of een virtuoze solo van een Viool.

Muzikale planten

Er zijn ook planten waarbij de naam wel degelijk met het gebruik als muziekinstrument samenhangt. Denk maar aan Fluitenkruid, een welbekende voorjaarsbloeier uit de familie van de Schermbloemigen. De stengels zijn hol en lenen zich prima om een fluitje van te maken. Ook de Vlier laat zich eenvoudig tot een fluit omtoveren. Dat is dan niet in de naam terug te vinden maar het woord flierefluiten hangt hier wel mee samen. Andere planten staan aan de basis van meer serieuze muziekinstrumenten. Denk bijvoorbeeld aan verschillende soorten bamboe en riet waar fluiten van worden gemaakt. In dit geval is de naam van de plant, leidend voor de naam van het instrument of groep van instrumenten.

Maar ook voor violen, gitaren of houtblazers worden uiteraard planten gebruikt. Daarnaast worden lege vruchten van bijvoorbeeld bepaalde kalebassoorten, gebruikt om muziek mee te maken.

Kunnen planten horen?

Onderzoek uit de jaren zeventig naar de invloed van muziek op planten, leek te wijzen in de richting van een positieve invloed van klassieke muziek op de groei van planten. Dit onderzoek werd later fors onderuit gehaald. Maar meer recent onderzoek lijkt erop te wijzen dat planten wel degelijk een vorm van gehoor hebben. Zo produceren planten nectar met een hoger suikergehalte bij geluid op de frequentie van het gezoem van bijen en hommels en lijken wortels zich een weg te kunnen banen naar water op basis van geluid. En waarschijnlijk zorgt, naast chemische boodschapperstoffen, ook het geluid van rupsen die een naburige plant aanvreten, ervoor dat soortgenoten afweerstoffen aanmaken. Het laatste woord is hier nog niet over gezegd.

Ruisen en ritselen

Planten maken zelf natuurlijk ook geluid. Zo laat de wind het riet ruisen en maken de bladeren van de Ratelpopulier  een ratelend geluid net als de droge zaaddozen van de Ratelaar en peulen van Brem. De vraag is of je dat als geluid maken kunt zien, omdat er, voor zover we weten, geen doel aan gekoppeld is. Het gebeurt gewoon.

Voor de kinderen

Voor kinderen is er natuurlijk weer een spannende speurtocht ‘Fluitenkruid’. Luister naar de muziek van het sap door de bomen, of maak zelf een takkenherrie! Voor wie alle vragen goed heeft, wacht een klein kadootje.
Entree voor kinderen is gratis maar voor de speurtocht betaal je € 2,50.

Muziek tijdens je wandeling

Bij het jaarthema ‘Takkenherrie en Bladmuziek’ hoort ook een muzieklijst met takkenherrie! Luister tijdens een wandeling door de Tuinen op je eigen telefoon (of gewoon via de computer thuis of tijdens je werk) via Spotify naar onze speciale Takkenherrie playlist met onder andere Swingin’ Spatiphyllums, Black Orchid, Lemon tree, Welcome to the Jungle, Tulpen uit Amsterdam en nog veel meer! Klik hier voor de afspeellijst op Spotify

Bekijk hier het volledige jaarpogramma.

Begindatum en -tijd

19 mei 2021 10:00

Einddatum en -tijd

30 november 2021 16:30

Entree

Reguliere toegangsprijzen.

Aanmelden

Aanmelden is niet nodig. Wel moet je van tevoren een dagkaart reserveren