Studieprogramma

De hele bachelorstudie duurt drie jaar. Elk jaar bestaat uit vier blokken van tien weken. Elk blok wordt afgesloten met een tentamenweek. In je eerste jaar volg je per week gemiddeld 12 uur aan onderwijs.

Onder het vakkenoverzicht vind je een toelichting op het studieprogramma

Jaar 1
Blok 1
Moderne geschiedenis (1789-1918)
Een kennismaking met de Europese geschiedenis van de negentiende eeuw. Je krijgt een overzicht van de geschiedenis vanaf de Franse revolutie tot de Eerste Wereldoorlog.
Inleiding geschiedwetenschap
Wat is eigenlijk de geschiedwetenschap? Je maakt kennis met verschillende benaderingen in het vakgebied.
Blok 2
Eigentijdse geschiedenis
Een overzicht van de geschiedenis na 1914. Je bestudeert de politiek en veranderende machtsrelaties in het westen en de rest van de wereld, vanuit diverse hoeken.
Wereldgeschiedenis
In deze cursus wordt de traditionele Europese blik op wereldgeschiedenis gekanteld door, vanuit een lange-termijn perspectief, de blik op niet-westerse culturen en netwerken te richten en hun relaties met het westen.
Blok 3
Geschiedenis van de middeleeuwen
Een overzicht van de geschiedenis vanaf de late oudheid tot de vijftiende eeuw. Je leert over de Franken, de komst van het christendom en verstedelijking in delen van Europa.
Introductie oudheid
Alles over de geschiedenis van het Oude Nabije Oosten en de Grieks-Romeinse oudheid. Je leest antieke bronnen, maar ook moderne teksten, en krijgt zo een overzicht van alle belangrijke ontwikkelingen.
Blok 4
De stad
Hoe ontstond de stad, en waarom? Dit onderzoek je aan de hand van thema's als 'de stad als migrantensmeltkroes', 'ruimtelijke ordening' en 'de creatieve stad'.
Vroegmoderne tijd
Over de ontwikkelingen in de late vijftiende tot late achttiende eeuw, die Europa nog lang zouden beïnvloeden, zoals staatsvorming, de reformatie en de verlichting.
Jaar 2
Verplichte vakken
Blok 1: Schrijven voor wetenschap en samenleving
Kennis van de geschiedenis en de resultaten van historisch onderzoek delen met collega’s en de maatschappij: hoe doe je dat?
Blok 2: Onderzoek voor wetenschap en samenleving
Onderzoek leren doen met primaire bronnen: van archiefstukken tot digitale databases. Ben je een honoursstudent, dan volg je in plaats van deze cursus de cursus Goed in Geesteswetenschappen.
Verdiepingspakket De fundamenten van Europa
Blok 1: Macht, religie en identiteit
Wat is de invloed van antieke en middeleeuwse ideeën op hedendaags Europa? In deze cursus krijg je inzicht in moderne opvattingen over de oudheid en de middeleeuwen en hun betekenis voor nationale en culturele identiteiten in Europa.
Blok 2: Christenen, Joden en Moslims
Hoe dachten joden, christenen en moslims over elkaar en hoe gingen ze met elkaar om? In deze cursus onderzoek je de processen van in- en uitsluiting die men gebruikte om de eigen identiteit vorm te geven.
Blok 3: Steden en Burgers
Burgerschap is een centraal element in politieke ideeën en maatschappelijke structuren van antieke en middeleeuwse samenlevingen. Je leert vele soorten bronnen kennen en de methoden begrijpen die in het onderzoek worden toegepast.
Blok 4: Wereldheersers
Een kennismaking met vooraanstaande heersers van het antieke en middeleeuwse verleden en hun verbeelding van de macht. Je leert zelfstandig primaire bronnen te gebruiken, zoals biografieën, geschiedschrijving, inscripties, munten en archeologische objecten.
Verdiepingspakket Politieke strijd in modern Europa
Blok 1: Steden, staten, imperia
Deze cursus onderzoekt de opkomst van de moderne staat door te kijken naar de wisselwerking tussen nationalisme en staatsvorming. De verschillende gedaantes die de staat in de (vroeg)moderne geschiedenis heeft aangenomen, zoals de absolutistische staat, de totalitaire staat, en de verzorgingsstaat komen hierbij aan bod.
Blok 2: The Great Dictators
In deze cursus onderwerpen we het karakter van dictatuur aan een kritische blik door een vergelijking van fascistisch Italië, Nazi-Duitsland en de stalinistische Sovjet-Unie. We besteden hierbij niet alleen aandacht aan onderdrukking en vervolging, maar bestuderen ook ideologie, propaganda en de macht van dictators.
Blok 3: Revoluties
Deze cursus vergelijkt revoluties van de Glorious Revolution tot de Arabische Lente. Door te kijken naar regime change, revoluties en staatsgrepen in verschillende landen maken we duidelijk hoe historici de oorzaken voor politieke omwenteling op sociaaleconomisch, politiek, en intellectueel gebied hebben verklaard en belichten we verschillende aspecten van de strijd om de politieke macht.
Blok 4: Democratie onder vuur
In deze cursus onderzoeken we de interactie tussen de parlementaire democratie en vormen van protest daartegen, variërend van fascistische bewegingen en studentenprotesten tot hedendaags populisme. Studenten sluiten de cursus af met een zelfstandig onderzoek op basis van primair bronnenmateriaal naar een historische of actuele ontwikkeling in de democratie.
Verdiepingspakket De macht van cultuur
Blok 1: Beschaving, cultuur en samenleving
Een staalkaart van de belangrijkste vormen van cultuurgeschiedenis. Je leert hoe het begrip cultuur in verleden en heden is opgevat en bestudeerd.
Blok 2: Publieke geschiedenis en erfgoed
Hoe houden erfgoedinstellingen het verleden relevant en op welke wijze kun je cultuurgeschiedenis toepassen voor een breed publiek?
Blok 3: Media en de wording van de moderne wereld
Leer hoe massamedia – van kranten tot internet – in het moderne geschiedenis zowel cultuur als samenleving hebben beïnvloed.
Blok 4: Verbeelding van wereldrijken
Alles over de mondiale verspreiding van kennis en denkbeelden, botsingen tussen culturen, en de culturele gevolgen van kolonialisme en imperia.
Verdiepingspakket Challenges of Modern Society. Crises, Inequality and Sustainability
Blok 1: The Great Divergence
We analyse why some countries have developed high living standards, accessible educational systems, and healthy environments, and others have not. Various explanations for this Great Divergence are discussed. The way in which societies are organized appears to be crucial for their success or failure.
Blok 2: Made in Holland
In this course we will explore the history of Dutch multinationals from 1600-2000. On the one hand we will analyze the economic contribution of these big corporations and on the other hand we will look for the damage the multinational corporations may have done to the world.
Blok 3: From Adam Smith to Thomas Piketty
Capitalism, although not without problems like instability and inequality, is the most successful economic system in history. In this course the views of a number of classic thinkers on capitalism will be discussed. Some defended capitalism, others tried to impose some moral order on it or wanted to abolish the system.
Blok 4: Collapse or survival
This course focuses on the vulnerability of societies to shocks and hazards, like natural disasters, epidemics and wars. You carry out your own research project, using primary and secondary sources, in order to analyze a historical shock or hazard and the way a society coped with it.
Verdiepingspakket Europa: integratie en desintegratie
Blok 1: Wat is Europa?
Deze cursus laat zien dat het denken over Europa, wat het is en wie ertoe behoort, waar haar grenzen liggen en of er zoiets als een Europese identiteit bestaat, zich door de eeuwen steeds heeft ontwikkeld en altijd aanleiding is geweest tot hevig debat.
Blok 2: Europa als slagveld
In dit onderzoekseminar worden de oorzaken, verbanden en gelijkenissen van de twee wereldoorlogen bediscussieerd vanuit zowel West- als Oost-Europees perspectief in de bredere historische context van Europa en Europees geweld in de eerste helft van de twintigste eeuw.
Blok 3: Geschiedenis van de EU
Deze cursus biedt een overzicht van de geschiedenis van Europese integratie en een kennismaking met de belangrijkste Europese instellingen. Je zult belangrijke strategische dilemma’s in dat proces analyseren, zoals uitbreiding en verdieping, Europeanisering en mondialisering en een Europa van burgers en van staten.
Blok 4: Europa en de Koude Oorlog
In deze cursus analyseren de studenten de geschiedenis van multilaterale instituties gedurende de Koude Oorlog en hun doorwerking op de periode daarna. Aan de hand van primaire bronnen worden instituties zoals de NAVO, het Warschaupact en de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa onder de loep genomen.
Verdiepingspakket Globalisering en wereldorde
Blok 1: Globalisering van 1500 tot nu
Inleiding in het vraagstuk van globalisering en in de mondiale verhoudingen van de laatste 500 jaar: wat is globalisering? Welke invloed had het imperialisme op globalisering? Neemt globalisering alleen maar toe? En: is het goed of slecht?
Blok 2: Mensenrechten en ontwikkeling
Sinds het einde van de negentiende eeuw hebben westerse ideeën over mensenrechten en ontwikkeling de relaties in de wereld beïnvloed. Studenten verdiepen zich in de achtergronden van het humanitaire denken en doen eigen onderzoek naar een bepaalde casus.
Blok 3: Instituties van wereldbestuur
Studenten verdiepen zich in de instituties van wereldbestuur zoals Volkenbond, Verenigde Naties, en culturele en economische organisaties, en verwerven een degelijke kennis over de recente ontwikkelingen in een steeds polycentrischer wereld.
Blok 4: De postkoloniale wereldorde
De vraag staat centraal hoe het imperialisme en dekolonisatie de relaties in de wereld hebben bepaald en welke alternatieven er in de niet-westerse wereld werden geformuleerd. Studenten doen intensief archiefonderzoek naar een specifiek onderwerp naar keuze uit de ‘Global South’.
Verdiepingspakket Conflict, geweld en veiligheid
Blok 1: Geweld als politiek
Een kennismaking met de geschiedenis van politiek geweld. In deze cursus leer je wat politiek geweld is, wat de rol van de staat is en hoe politiek geweld de samenleving raakt.
Blok 2: Soldaten, guerrilla’s, terroristen
Deze cursus voert je langs een groot aantal slagvelden en haarden van gewelddadig conflict en laat je nadenken over de vraag of er eigenlijk wel een onderscheid bestaat tussen reguliere oorlogvoering en irreguliere strijdmethodes, zoals guerrillastrijd en terrorisme.
Blok 3: Genocide in vergelijkend perspectief
Alles wat je wilt weten over de wortels en de ontwikkeling van etnisch geweld en genocide. Deze cursus laat je kennismaken met de rijke literatuur over dit onderwerp en leert je verschillende genocidale episodes vergelijken.
Blok 4: De historisering van veiligheid
In deze cursus gaat het om actuele vraagstukken van nationale en internationale veiligheid en hun historische wortels. Aan de hand van literatuurstudie en onderzoek in originele bronnen leer je over de ontwikkeling van veiligheidsdenken en modern veiligheidsbeleid.
Jaar 3
Blok 1
Grondslagen van de geschiedenis
Nadenken over het vak geschiedenis: kun je het verleden kennen en hoe kun je dat te weten komen?
Keuzevak/stage/buitenland (Keuzevak)
Je hebt hier ruimte om zelfgekozen vakken te volgen, stage te lopen of naar het buitenland te gaan.
Blok 2
Keuzevak/stage/buitenland (Keuzevak)
Je hebt hier ruimte om zelfgekozen vakken te volgen, stage te lopen of naar het buitenland te gaan.
Eindwerkstuk
De bachelor rond je af met een eindwerkstuk.
Blok 3-4
Keuzevak/stage/buitenland (Keuzevak)
Je hebt hier ruimte om zelfgekozen vakken te volgen, stage te lopen of naar het buitenland te gaan.

Samenhang

Bij Geschiedenis in Utrecht volg je vakken in samenhangende pakketten. Dit zorgt voor een goede opbouw. Omdat je de vakken binnen een pakket steeds met dezelfde studiegenoten volgt, leer je elkaar ook goed kennen. 

Verdieping 

Vanaf het tweede jaar ga je je verdiepen binnen het vakgebied geschiedenis. Je kunt kiezen voor een track Geschiedenis of een track Internationale betrekkingen. Binnen de tracks kun je kiezen uit verschillende samenhangende vakkenpakketten. Elk pakket bestaat uit vier vakken. In de vakomschrijvingen van het 2e jaar vind je terug welke vakken bij welk pakket horen.

Pakketten binnen de track Geschiedenis

  1. De fundamenten van Europa: macht, religie en culturele identiteit (NL)
    In dit verdiepingspakket wordt duidelijk hoe actuele gebeurtenissen nog altijd mede worden bepaald door politieke, maatschappelijke en religieuze opvattingen die in de Oudheid en Middeleeuwen voor het eerst tot ontwikkeling zijn gekomen. Je bestudeert de wortels van de grote politieke ideeën, maatschappelijke structuren en culturele praktijken die Europa hebben gemaakt tot wat het nu is.
     
  2. Politieke strijd in modern Europa (NL + ENG)
    In dit verdiepingspakket onderzoeken we onder meer revoluties, de totalitaire regimes van Hitler en Stalin, en de wortels van het eigentijdse populisme, vanuit een internationaal vergelijkend perspectief vanaf de achttiende eeuw tot het heden. 
     
  3. De macht van cultuur (NL + ENG)
    Cultuur vormt het fundament van onze samenleving en bepaalt ons wereldbeeld, maar is tegelijk een bron van conflicten en ongelijkheid geweest. Dit verdiepingspakket bestudeert deze cultuurgeschiedenis vanaf de Renaissance tot in het digitale tijdperk van massamedia en Facebook, van de beschaafde elites tot de mondiale massacultuur van Hollywood en Disney.
     
  4. The Great Challenges. Crises, Inequality and Sustainability (ENG)
    In this track you will analyse why some present-day societies have achieved high living standards, accessible educational systems, and healthy environments, while others have failed to do so. 

Pakketten binnen de track Internationale betrekkingen 

  1. Europa: integratie en desintegratie (NL + ENG)
    De Europese Unie en haar voorgeschiedenis sinds het begin van de twintigste eeuw staan hier centraal: de historische spanning tussen het streven naar orde en samenwerking en de krachten van wanorde en verdeeldheid op het ‘oude continent’.
     
  2. Globalisering en wereldorde (NL + ENG)
    Hier gaat het om oorzaken en gevolgen van de toenemende verknoping van de wereld: de morele concepties en de instituties die de verhoudingen in de wereld ordenen, de krachten die de relaties tussen rijk en arm, Noord en Zuid hebben bepaald.
     
  3. Conflict, geweld en veiligheid (NL + ENG)
    Studenten onderzoeken de relatie tussen geweld en veiligheid in de internationale politiek: de historische en sociale achtergronden van oorlogvoering en terrorisme, het denken over en bouwen aan instituties voor de veiligheid van staten en burgers.

Keuzeruimte

Een derde van je programma is keuzeruimte. Deze ruimte vul je met vakken naar jouw eigen interesse. Je kunt bijvoorbeeld een tweede verdiepingspakket volgen, maar ook kiezen voor een pakket met samenhangende vakken van een andere opleiding. Met de invulling van je keuzeruimte kun je zelf bepalen welke richting je op wilt. Je kunt ook een periode in het buitenland studeren. 

Stage

Met een stage kun je praktijkervaring opdoen tijdens je studie: je ondervindt hoe de dingen die je tijdens je studie hebt geleerd, toe te passen zijn in de praktijk. Een stage is ook een uitgelezen kans om te zien wat voor werkzaamheden of organisaties bij je passen en het is een mooi begin van je professionele netwerk. De stagecoördinator van de opleiding Geschiedenis kan je helpen om een passende stage te vinden.

Werkvormen

In het eerste jaar van de bachelor Geschiedenis krijg je onderwijs in de vorm van hoor- en werkcolleges.

In een hoorcollege zit je met je medestudenten in een grote zaal en is de docent aan het woord. Bij werkcolleges ga je zelf actief aan de slag. Het kan zijn dat je een presentatie moet houden, of dat je met elkaar een onderwerp bediscussieert of aan een opdracht werkt. Er is veel ruimte voor interactie en voor vragen aan de docent.

Per week heb je gemiddeld 12 tot 18 contacturen. Naast het volgen van colleges werk je zelfstandig (dus zonder begeleiding) in de vorm van groepswerk en zelfstudie. De verhouding tussen de werkvormen in het eerste jaar is als volgt:

Hoorcollege 10%
Werkcollege 20%
Excursies 10%
Zelfstudie 60%

Groepsgrootte

In 2018 zijn er 190 studenten begonnen aan de opleiding Geschiedenis en 75 studenten aan de Engelstalige track History. In het eerste jaar ligt de gemiddelde groepsgrootte bij hoorcolleges hoger, omdat je een aantal colleges volgt met studenten van andere opleidingen. In de werkcolleges zit je met ongeveer 20-25 medestudenten.

Taal van het onderwijs

Hoorcolleges 80% Nederlands en 20% Engels
Werkcolleges 100% Nederlands in je eerste jaar, daarna afhankelijk van je pakketkeuze 

Jaarrooster

Bekijk het jaarrooster (pdf) voor de start- en einddata van de semesters en onderwijsvrije weken.

Bindend studieadvies

Net als op alle andere Nederlandse universiteiten hanteren we in Utrecht een bindend studieadvies (BSA). Dit betekent dat je in je eerste studiejaar een minimum aantal studiepunten moet halen om verder te mogen met je studie. Bij Geschiedenis ligt dit minimum op 45 studiepunten (van de in totaal 60 te behalen punten). Haal je dit niet, dan moet je met je studie stoppen. De studieadviseur of tutor helpt je bij het zoeken naar een studie die beter bij je past.

Tutoraat

Vanaf het begin van je opleiding heb je een eigen tutor. Dit is een docent van de opleiding die je helpt met studiegerelateerde vragen en die je begeleidt bij belangrijke keuzemomenten binnen de studie.