Studieprogramma

De hele bachelorstudie duurt drie jaar. Elk jaar bestaat uit vier blokken van tien weken. Elk blok wordt afgesloten met een tentamenweek. In je eerste jaar volg je per week gemiddeld 12 uur aan onderwijs.

Onder het vakkenoverzicht lees je hoe het studieprogramma precies is opgebouwd.

Jaar 1
Blok 1
Introductie Oudheid
Alles over de geschiedenis van het Oude Nabije Oosten en de Grieks-Romeinse oudheid. Je leest antieke bronnen, maar ook moderne teksten, en krijgt zo een overzicht van alle belangrijke ontwikkelingen.
Inleiding geschiedwetenschap
Wat is eigenlijk de geschiedwetenschap? Je maakt kennis met verschillende benaderingen in het vakgebied.
Blok 2
Geschiedenis van de Middeleeuwen
Een overzicht van de geschiedenis vanaf de late oudheid tot de vijftiende eeuw. Je leert over de Franken, de komst van het christendom en verstedelijking in delen van Europa.
Onderzoekslab 1
In deze cursus leer je hoe verschillende interpretaties van het verleden tot stand zijn gekomen. Je leert kritisch wetenschappelijke literatuur te analyseren, op basis daarvan een historiografisch debat te identificeren en daar zelf een positie in te nemen. Je zet bovendien de eerste stappen in het opzetten van een eigen wetenschappelijk onderzoek.
Blok 3
(Vroeg)moderne geschiedenis
Een kennismaking met de belangrijkste ontwikkelingen en thema's van de vroegmoderne en moderne periode tot 1848.
Onderzoekslab 2
In deze cursus leer je op welke manieren je onderzoek kunt doen naar het verleden (methodologie) en wat voor soort informatie (bronnen) je daarvoor nodig hebt. Je leert hoe je deze bronnen moet gebruiken, wat bronnen ons wel en niet kunnen vertellen over het verleden, en waar je de bronnen kunt vinden. Je gaat zelf met primaire bronnen aan de slag en schrijft hierover een paper.
Blok 4
Grote vragen, big data
In deze cursus ga je aan de slag met (grote) historische datasets en raak je bekend met kwantitatief onderzoek. Met medestudenten analyseer je een specifieke historische, economische, of sociale ontwikkeling in een regio naar keuze.
Eigentijdse geschiedenis
Een overzicht van de geschiedenis na 1848. Je bestudeert de politiek en veranderende machtsrelaties in het westen en de rest van de wereld, vanuit diverse hoeken.
Jaar 2
Verplichte vakken
Blok 1: Schrijven voor wetenschap en samenleving
Kennis van de geschiedenis en de resultaten van historisch onderzoek delen met collega’s en de maatschappij: hoe doe je dat?
Blok 2: Grondslagen van de Geschiedenis
Nadenken over het vak geschiedenis: kun je het verleden kennen en hoe kun je dat te weten komen? Deze cursus bereidt je voor op het eindwerkstuk. Ben je een honoursstudent, dan volg je in plaats van deze cursus de cursus Goed in Geesteswetenschappen.
Verdiepingspakket De fundamenten van Europa
Blok 1: Macht, religie en identiteit
Wat is de invloed van antieke en middeleeuwse ideeën op hedendaags Europa? In deze cursus krijg je inzicht in moderne opvattingen over de oudheid en de middeleeuwen en hun betekenis voor nationale en culturele identiteiten in Europa.
Blok 2: Steden en Burgers
Burgerschap is een centraal element in politieke ideeën en maatschappelijke structuren van antieke en middeleeuwse samenlevingen. Je leert vele soorten bronnen kennen en de methoden begrijpen die in het onderzoek worden toegepast.
Blok 3: Onderzoeksseminar A De fundamenten van Europa
In deze cursus zet je een historisch onderzoek op over een onderwerp naar keuze dat aansluit bij het thema van het verdiepingspakket. Je verdiept je inhoudelijk in het onderwerp, verkent en analyseert het academisch debat, en zoekt passende primaire bronnen. Op basis daarvan bepaal je je onderzoeksmethode en formuleer je een onderzoeksvraag.
Blok 4: Onderzoeksseminar B De fundamenten van Europa
In Onderzoekseminar B werk je onder begeleiding van een docent het onderzoek dat je hebt opgezet en voorbereid in Onderzoeksseminar A in blok 3 verder uit tot een academisch paper.
Verdiepingspakket Politieke strijd in modern Europa
Blok 1: Steden, staten, imperia
Deze cursus onderzoekt de opkomst van de moderne staat door te kijken naar de wisselwerking tussen nationalisme en staatsvorming. De verschillende gedaantes die de staat in de (vroeg)moderne geschiedenis heeft aangenomen, zoals de absolutistische staat, de totalitaire staat, en de verzorgingsstaat komen hierbij aan bod.
Blok 2: Revoluties
Deze cursus vergelijkt revoluties van de Glorious Revolution tot de Arabische Lente. Door te kijken naar regime change, revoluties en staatsgrepen in verschillende landen maken we duidelijk hoe historici de oorzaken voor politieke omwenteling op sociaaleconomisch, politiek, en intellectueel gebied hebben verklaard en belichten we verschillende aspecten van de strijd om de politieke macht.
Blok 3: Onderzoeksseminar A Politieke strijd in modern Europa
In deze cursus zet je een historisch onderzoek op over een onderwerp naar keuze dat aansluit bij het thema van het verdiepingspakket. Je verdiept je inhoudelijk in het onderwerp, verkent en analyseert het academisch debat, en zoekt passende primaire bronnen. Op basis daarvan bepaal je je onderzoeksmethode en formuleer je een onderzoeksvraag.
Blok 4: Onderzoeksseminar B Politieke strijd in modern Europa
In Onderzoekseminar B werk je onder begeleiding van een docent het onderzoek dat je hebt opgezet en voorbereid in Onderzoeksseminar A in blok 3 verder uit tot een academisch paper.
Verdiepingspakket De macht van cultuur
Blok 1: Beschaving, cultuur en samenleving
Een staalkaart van de belangrijkste vormen van cultuurgeschiedenis. Je leert hoe het begrip cultuur in verleden en heden is opgevat en bestudeerd.
Blok 2: Media en de wording van de moderne wereld
Leer hoe massamedia – van kranten tot internet – in het moderne geschiedenis zowel cultuur als samenleving hebben beïnvloed.
Blok 3: Onderzoeksseminar A De macht van cultuur
In deze cursus zet je een historisch onderzoek op over een onderwerp naar keuze dat aansluit bij het thema van het verdiepingspakket. Je verdiept je inhoudelijk in het onderwerp, verkent en analyseert het academisch debat, en zoekt passende primaire bronnen. Op basis daarvan bepaal je je onderzoeksmethode en formuleer je een onderzoeksvraag.
Blok 4: Onderzoeksseminar B De macht van cultuur
In Onderzoekseminar B werk je onder begeleiding van een docent het onderzoek dat je hebt opgezet en voorbereid in Onderzoeksseminar A in blok 3 verder uit tot een academisch paper.
Verdiepingspakket Maatschappelijke uitdagingen. Crises, ongelijkheid en duurzaamheid
Blok 1: The Great Divergence - Waarom zijn sommige landen welvarend en andere niet?
Waarom is slechts een handvol landen rijk en zijn vele andere arm? Waarom vond de industriële revolutie in Engeland plaats en niet in China? Er zijn veel theorieën ontwikkeld om deze vragen te kunnen beantwoorden. In deze cursus krijg je een overzicht van deze theorieën, en zul je leren deze toe te passen in de analyse van ontwikkelingen binnen maatschappijen, van de middeleeuwen tot het heden.
Blok 2: Denken over Kapitalisme: van Adam Smith tot Thomas Piketty
Kapitalisme is een omstreden systeem. Moeten we ervan uitgaan dat kapitalisme onvermijdelijk is wanneer we de wereldbevolking willen voeden en een behoorlijk leven willen laten leiden? Of leren de recente crises ons dat we het kapitalisme aan banden moeten leggen als we de gehele samenleving willen laten profteren?
Blok 3: Onderzoeksseminar A Maatschappelijke uitdagingen
In deze cursus zet je een historisch onderzoek op over een onderwerp naar keuze dat aansluit bij het thema van het verdiepingspakket. Je verdiept je inhoudelijk in het onderwerp, verkent en analyseert het academisch debat, en zoekt passende primaire bronnen. Op basis daarvan bepaal je je onderzoeksmethode en formuleer je een onderzoeksvraag.
Blok 4: Onderzoeksseminar B Maatschappelijke uitdagingen
In Onderzoekseminar B werk je onder begeleiding van een docent het onderzoek dat je hebt opgezet en voorbereid in Onderzoeksseminar A in blok 3 verder uit tot een academisch paper.
Verdiepingspakket Europa in de wereld
Blok 1: Wat is Europa?
Deze cursus laat zien dat het denken over Europa, wat het is en wie ertoe behoort, waar haar grenzen liggen en of er zoiets als een Europese identiteit bestaat, zich door de eeuwen steeds heeft ontwikkeld en altijd aanleiding is geweest tot hevig debat.
Blok 2: Geschiedenis van de Europese eenwording
Deze cursus biedt een overzicht van de geschiedenis van Europese integratie en een kennismaking met de belangrijkste Europese instellingen. Je zult belangrijke strategische dilemma’s in dat proces analyseren, zoals uitbreiding en verdieping, Europeanisering en mondialisering en een Europa van burgers en van staten.
Blok 3: Onderzoeksseminar A Europa in de wereld
In deze cursus zet je een historisch onderzoek op over een onderwerp naar keuze dat aansluit bij het thema van het verdiepingspakket. Je verdiept je inhoudelijk in het onderwerp, verkent en analyseert het academisch debat, en zoekt passende primaire bronnen. Op basis daarvan bepaal je je onderzoeksmethode en formuleer je een onderzoeksvraag.
Blok 4: Onderzoeksseminar B Europa in de wereld
In Onderzoekseminar B werk je onder begeleiding van een docent het onderzoek dat je hebt opgezet en voorbereid in Onderzoeksseminar A in blok 3 verder uit tot een academisch paper.
Verdiepingspakket Globalisering en wereldorde
Blok 1: Globalisering van 1500 tot nu
Inleiding in het vraagstuk van globalisering en in de mondiale verhoudingen van de laatste 500 jaar: wat is globalisering? Welke invloed had het imperialisme op globalisering? Neemt globalisering alleen maar toe? En: is het goed of slecht?
Blok 2: Instituties van wereldbestuur
Studenten verdiepen zich in de instituties van wereldbestuur zoals Volkenbond, Verenigde Naties, en culturele en economische organisaties, en verwerven een degelijke kennis over de recente ontwikkelingen in een steeds polycentrischer wereld.
Blok 3: Onderzoeksseminar A Globalisering en wereldorde
In deze cursus zet je een historisch onderzoek op over een onderwerp naar keuze dat aansluit bij het thema van het verdiepingspakket. Je verdiept je inhoudelijk in het onderwerp, verkent en analyseert het academisch debat, en zoekt passende primaire bronnen. Op basis daarvan bepaal je je onderzoeksmethode en formuleer je een onderzoeksvraag.
Blok 4: Onderzoeksseminar B Globalisering en wereldorde
In Onderzoekseminar B werk je onder begeleiding van een docent het onderzoek dat je hebt opgezet en voorbereid in Onderzoeksseminar A in blok 3 verder uit tot een academisch paper.
Verdiepingspakket Conflict, geweld en veiligheid
Blok 1: Geweld als politiek
Een kennismaking met de geschiedenis van politiek geweld. In deze cursus leer je wat politiek geweld is, wat de rol van de staat is en hoe politiek geweld de samenleving raakt.
Blok 2: Genocide in vergelijkend perspectief
Alles wat je wilt weten over de wortels en de ontwikkeling van etnisch geweld en genocide. Deze cursus laat je kennismaken met de rijke literatuur over dit onderwerp en leert je verschillende genocidale episodes vergelijken.
Blok 3: Onderzoeksseminar A Conflict, geweld en veiligheid
In deze cursus zet je een historisch onderzoek op over een onderwerp naar keuze dat aansluit bij het thema van het verdiepingspakket. Je verdiept je inhoudelijk in het onderwerp, verkent en analyseert het academisch debat, en zoekt passende primaire bronnen. Op basis daarvan bepaal je je onderzoeksmethode en formuleer je een onderzoeksvraag.
Blok 4: Onderzoeksseminar B Conflict, geweld en veiligheid
In Onderzoekseminar B werk je onder begeleiding van een docent het onderzoek dat je hebt opgezet en voorbereid in Onderzoeksseminar A in blok 3 verder uit tot een academisch paper.
Jaar 3
Blok 1-4
Keuzevakken / stage / buitenland
Je hebt hier ruimte om zelfgekozen vakken te volgen, stage te lopen of een periode in het buitenland te studeren.
Eindwerkstuk
De bachelor rond je af met een eindwerkstuk.

Wil je meer weten over de inhoud van de vakken en de literatuur die erbij hoort? Neem een kijkje in de cursusplanner.

Samenhang

Bij Geschiedenis in Utrecht volg je vakken in samenhangende pakketten. Dit zorgt voor een goede opbouw. Omdat je de vakken binnen een pakket steeds met dezelfde studiegenoten volgt, leer je elkaar ook goed kennen. 

Verdieping 

Vanaf het tweede jaar ga je je verdiepen binnen het vakgebied geschiedenis. Je kunt kiezen voor een track Geschiedenis of een track Internationale betrekkingen. Binnen de tracks kun je kiezen uit verschillende samenhangende vakkenpakketten. Elk pakket bestaat uit vier vakken. In de vakomschrijvingen van het tweede jaar vind je terug welke vakken bij welk pakket horen.

Pakketten binnen de track Geschiedenis

  1. De fundamenten van Europa: macht, religie en culturele identiteit (NL + ENG)
    In dit verdiepingspakket wordt duidelijk hoe actuele gebeurtenissen nog altijd mede worden bepaald door politieke, maatschappelijke en religieuze opvattingen die in de Oudheid en Middeleeuwen voor het eerst tot ontwikkeling zijn gekomen. Je bestudeert de wortels van de grote politieke ideeën, maatschappelijke structuren en culturele praktijken die Europa hebben gemaakt tot wat het nu is.
     
  2. Politieke strijd in modern Europa (NL + ENG)
    In dit verdiepingspakket onderzoeken we onder meer revoluties, de totalitaire regimes van Hitler en Stalin, en de wortels van het eigentijdse populisme, vanuit een internationaal vergelijkend perspectief vanaf de achttiende eeuw tot het heden. 
     
  3. De macht van cultuur (NL + ENG)
    Cultuur vormt het fundament van onze samenleving en bepaalt ons wereldbeeld, maar is tegelijk een bron van conflicten en ongelijkheid geweest. Dit verdiepingspakket bestudeert deze cultuurgeschiedenis vanaf de Renaissance tot in het digitale tijdperk van massamedia en Facebook, van de beschaafde elites tot de mondiale massacultuur van Hollywood en Disney.
     
  4. Maatschappelijke uitdagingen. Crises, ongelijkheid en duurzaamheid (NL + ENG)
    In deze track onderzoek je hoe sommige hedendaagse samenlevingen een hoge levensstandaard hebben bereikt, toegankelijke educatie hebben gecreëerd, en een gezonde leefomgeving, terwijl andere samenlevingen daar niet in geslaagd zijn. 

Pakketten binnen de track Internationale betrekkingen 

  1. Europa in de wereld: Identiteit, macht en netwerken (NL + ENG)
    De Europese Unie en haar voorgeschiedenis sinds het begin van de twintigste eeuw staan hier centraal: de historische spanning tussen het streven naar orde en samenwerking en de krachten van wanorde en verdeeldheid op het ‘oude continent’.
     
  2. Globalisering en wereldorde (NL + ENG)
    Hier gaat het om oorzaken en gevolgen van de toenemende verknoping van de wereld: de morele concepties en de instituties die de verhoudingen in de wereld ordenen, de krachten die de relaties tussen rijk en arm, Noord en Zuid hebben bepaald.
     
  3. Conflict, geweld en veiligheid (NL + ENG)
    Studenten onderzoeken de relatie tussen geweld en veiligheid in de internationale politiek: de historische en sociale achtergronden van oorlogvoering en terrorisme, het denken over en bouwen aan instituties voor de veiligheid van staten en burgers.

Keuzeruimte

Een derde van je programma is keuzeruimte. Deze ruimte vul je met vakken naar jouw eigen interesse. De helft van deze ruimte is volledig vrij, de andere helft vul je in met een minor (een pakket van samenhangende vakken). Je kunt er ook voor kiezen vakken te volgen in het buitenland. Met de invulling van je keuzeruimte kun je zelf bepalen welke richting je op wilt. 

Stage

Met een stage kun je praktijkervaring opdoen tijdens je studie: je ondervindt hoe de dingen die je tijdens je studie hebt geleerd, toe te passen zijn in de praktijk. Een stage is ook een uitgelezen kans om te zien wat voor werkzaamheden of organisaties bij je passen en het is een mooi begin van je professionele netwerk. De stagecoördinator van de opleiding Geschiedenis kan je tips geven en met je meedenken bij je zoektocht.

Werkvormen

In het eerste jaar van de bachelor Geschiedenis krijg je onderwijs in de vorm van hoor- en werkcolleges.

In een hoorcollege zit je met je medestudenten in een grote zaal en is de docent aan het woord. Bij werkcolleges ga je zelf actief aan de slag. Het kan zijn dat je een presentatie moet houden, of dat je met elkaar een onderwerp bediscussieert of aan een opdracht werkt. Er is veel ruimte voor interactie en voor vragen aan de docent.

Per week heb je gemiddeld 12 tot 18 contacturen. Naast het volgen van colleges werk je zelfstandig (dus zonder begeleiding) in de vorm van groepswerk en zelfstudie. De verhouding tussen de werkvormen in het eerste jaar is als volgt:

Werkvorm Percentage
Hoorcollege 10%
Werkcollege 20%
Excursies 10%
Zelfstudie 60%

Groepsgrootte

In 2020 zijn er 237 studenten begonnen aan de opleiding Geschiedenis en 93 studenten aan de Engelstalige track History. In het eerste jaar ligt de gemiddelde groepsgrootte bij hoorcolleges hoger, omdat je een aantal colleges volgt met studenten van andere opleidingen. In de werkcolleges zit je met ongeveer 20-25 medestudenten.

Taal van het onderwijs

Werkvorm Taal
Hoorcolleges 80% Nederlands en 20% Engels
Werkcolleges 100% Nederlands in je eerste jaar, daarna afhankelijk van je pakketkeuze 

Jaarrooster

Bekijk het jaarrooster (pdf) voor de start- en einddata van de semesters en onderwijsvrije weken.

Bindend studieadvies

Net als op alle andere Nederlandse universiteiten hanteren we in Utrecht een bindend studieadvies (BSA). Dit betekent dat je in je eerste studiejaar een minimum aantal studiepunten moet halen om verder te mogen met je studie. Bij Geschiedenis ligt dit minimum op 45 studiepunten (van de in totaal 60 te behalen punten). Haal je dit niet, dan moet je met je studie stoppen. De studieadviseur of tutor helpt je bij het zoeken naar een studie die beter bij je past.

Tutoraat

Vanaf het begin van je opleiding heb je een eigen tutor. Dit is een docent van de opleiding die je helpt met studiegerelateerde vragen en die je begeleidt bij belangrijke keuzemomenten binnen de studie.