23 september 2016 van 10:00 tot 18:00

Symposium: De stad en kerkenbouw in de late middeleeuwen

De Domkerk in Utrecht. © iStockphoto.com/Michel de Winter
De Domkerk in Utrecht. © iStockphoto.com/Michel de Winter

Op 23 september vindt in Utrecht een symposium plaats over kerkenbouw in de middeleeuwen. Het symposium valt samen met de grote overzichtstentoonstelling Trots van de stad. De Utrechtse Domtoren in het Centraal Museum (25 juni t/m 2 oktober), waar tijdens het symposium ook een bezoek aan wordt gebracht.

Organisatoren van het symposium zijn de Universiteit Utrecht, de Afdeling Erfgoed van de gemeente Utrecht, de Sectie Architectuur van de Onderzoekschool Kunstgeschiedenis en KNOB.

Kerken uit stedelijke trots

In veel steden domineren de middeleeuwse kerken nog altijd het stadsbeeld, waarmee ze tot de meest tastbare en tot de verbeelding sprekende overblijfselen van deze periode behoren. Dergelijke langdurige en kostbare bouwprojecten werden niet alleen vanwege godsdienstige redenen ondernomen, maar vormden in veel gevallen ook een onderneming voor de hele samenleving. Stedelijke trots speelde daarbij een niet onbelangrijke rol, zoals de waarschuwing van Geert Grote getuigt  in zijn traktaat Contra Turrim Traiectensem (omstreeks 1374), dat de bouw van de ‘nutteloos’ hoge Domtoren de burgers en het stadsbestuur met ijdelheid zou vervullen. Toenemende stedelijke wedijver en behoefte aan representatie bij kerkelijke en stedelijke instituties in de late middeleeuwen vormden de aanleiding tot een bouwgolf van grote kerken in de Nederlanden.

Opdrachtgevers, financiering en lokale economie

Dit symposium zal vanuit verschillende historische disciplines aandacht besteden aan de verbondenheid van de kerkenbouw met de opkomst van de steden. De eerste drie sprekers zullen ingaan op de vraag voor wie er gebouwd werd. En hoe dergelijke grote projecten werden gefinancierd. Ook de opdrachtgevers worden besproken, net als de verschillende groepen die zich met hun kerk identificeerden. In het middenluik zal de economische betekenis van de bouw aan bod komen. Welke gevolgen hadden dergelijke projecten voor de lokale nijverheid en hoe was de bouw georganiseerd? Onttrokken de grote investeringen kapitaal aan de stad, of boden dergelijke projecten juist werkgelegenheid doordat ambachtslieden uit  de stad verbonden waren met de bouwloods van de kerk?

De betekenis van het kerkelijk erfgoed heden ten dage

Als laatste wordt gekeken naar de betekenis van het middeleeuws kerkelijk erfgoed voor de stad heden ten dage. Op welke manier identificeren burgers zich nog met het kerkgebouw? En wat komt erbij kijken om dergelijke monumenten in goede staat te houden en open te stellen voor het publiek? Zo heeft de Protestante Kerk Nederland aan crowdfunding gedaan om de restauratie van enkele luchtbogen van de Domkerk te kunnen financieren. Ook is kortgeleden bekend geworden dat de Domtoren weer groot onderhoud behoeft. Zal het daar ook nodig zijn?

Download het programma (pdf)

Begindatum en -tijd
23 september 2016 10:00
Einddatum en -tijd
23 september 2016 18:00
Entree
15€ (inclusief lunch en excursie)