Promotie: Where the rubber hits the road. The health effects of traffic-related micro- and nanoplastics via inhalation

Samenvatting proefschrift

Bezorgdheid over effecten van kleine plastic deeltjes op de menselijke gezondheid en natuur neemt toe. Slijtage van banden van gemotoriseerd verkeer leidt tot microscopische kleine rubberdeeltjes. Een klein deel van deze deeltjes kunnen in de lucht terecht komen. Ze vermengen met andere deeltjes en chemische stoffen tot een complex mengsel, genaamd banden-, en wegslijtagedeeltjes. In dit proefschrift onderzochten we of het inademen van specifiek de bandenslijtagedeeltjes samenhangt met gezondheidseffecten.

In een experimentele studie brachten 23 gezonde jongvolwassenen vier uur door op drie locaties, waarbij ze elk uur gedurende 20 minuten matig-intensief fietsten. De drie locaties betroffen een stadspark, een snelweg met continu rijdend verkeer, en een drukke rotonde met steeds optrekkend en remmend verkeer. Voor en na elk bezoek maten we hun longfunctie, en -klachten, en verschillende bloedwaarden. Tijdens de bezoeken bepaalden we de concentraties luchtverontreiniging, waaronder de rubberdeeltjes. De lucht langs de weg bevatte twee tot vijf keer meer rubber dan in het park. Kortstondige blootstelling aan de bandenslijtagedeeltjes was geassocieerd met een toename van witte bloedcellen, maar niet met longfunctie-, symptomen, of verdere tekenen van ontsteking. De witte bloedcellen die toenamen behoren tot de eerste verdedigers van het lichaam.

In een groot cohort van 9.6 miljoen Nederlandse volwassenen vonden we dat de gemodelleerde lange termijn blootstelling aan een combinatie van banden-, en remslijtagedeeltjes geassocieerd was met een verhoogd risico op vervroegd overlijden. Sterfte ten gevolge van luchtwegaandoeningen, longkanker en neurologische aandoeningen was verhoogd. Deze associaties waren onafhankelijk van de associaties met uitlaatgassen. 

Onze bevindingen geven aan dat naast de uitlaatgassen, ook niet-uitlaatbronnen zoals banden-, en remslijtage zowel wetenschappelijke als beleidsmatige aandacht verdienen.

De ceremonie begint met een lekenpraatje. De livestream start daarom een kwartier eerder.