tot

Promotie: Voorzorgverplichtingen. Over aansprakelijkheidsrechtelijke normstelling voor onzekere risico's

Wat moet je doen als je niet zeker kunt weten of een gedraging (on)veilig is? Probeer je te voorkomen dat je ten onrechte handelt óf dat je ten onrechte stilzit? Met deze vraag hebben bedrijven vaak te maken. Zo zijn er indicaties dat werknemers en consumenten die worden blootgesteld aan nanodeeltjes, mogelijkerwijs ernstige gezondheidsrisico’s lopen. En zo zijn er onzekere vermoedens dat frequent flyers en piloten risico’s lopen als gevolg van blootstelling aan mogelijk schadelijke stoffen in de cabinelucht van vliegtuigen. En wat te denken van schaliesgaswinning; wat zijn daarvan de mogelijke risico’s voor mens en natuur? Het probleem is dat in deze gevallen niet valt te bevestigen of uit te sluiten dat er een risico dreigt.

Traditioneel is het de wetgever die bepaalt hoe met onzekere risico’s dient te worden omgegaan. Maar de laatste jaren is er, mede vanwege vermeend overheidsfalen, steeds meer aandacht voor het potentieel van het (ongeschreven) onrechtmatigedaadsrecht voor het normeren van de omgang met onzekere risico’s. Denk voor het heden aan de Urgenda-procedure over klimaatverandering en voor het verleden aan procedures over de risico’s van blootstelling aan asbestdeeltjes.

Bij het bepalen van de vereiste omgang met een onzeker risico zal de rechter verschillende wetenschappelijke onzekerheden wegen. Veelal zal onzekerheid over een risico géén geldige reden zijn om stil te zitten. Bedrijven moeten juist proactief handelen. Een belangrijke les uit dit onderzoek is dan ook dat, daar waar bedrijven om verscheidene redenen (bijvoorbeeld economische overwegingen of een gebrek aan maatschappelijke druk) geneigd zouden zijn om in geval van onzekerheid over risico’s géén voorzorgsmaatregelen te nemen, ingevolge aansprakelijkheidsrechtelijke voorzorgverplichtingen proactief handelen juist vereist is.

Bedrijven die een onzeker gezondheidsrisico in het leven roepen − bijvoorbeeld producenten en werkgevers die met nanodeeltjes werken − doen er goed aan zich rekenschap af te leggen van het ongeschreven onrechtmatige daadsrecht. Wanneer er een plausibel vermoeden is dat een gedraging schade kan berokkenen, moeten bedrijven op grond van het ongeschreven recht voortijdig proactief optreden om het mogelijke gezondheidsrisico af te wenden of te beheersen, ook al valt het bestaan van dat risico te bevestigen noch uit te sluiten. Daarnaast blijkt uit deze studie dat het aansprakelijkheidsrecht potentie heeft om de omgang met gezondheids- en milieurisico’s gestalte te geven. Die vaststelling is niet onopgemerkt gebleven. Ngo’s, academici en beleidsmakers verkennen in toenemende mate het potentieel van het aansprakelijkheidsrecht als risicoregulerend instrument. Denk alleen al aan de Urgenda-procedure over klimaatverandering en aan procedures die zijn gevoerd in het kader van de gezondheidsrisico’s van roken.

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Academiegebouw
Promovendus
Elbert de Jong
Proefschrift
Aansprakelijkheidsrechtelijke voorzorgverplichtingen voor onzekere risico’s.
Promotor(es)
prof. dr. A.L.M. Keirse
Entree
Gratis toegankelijk
Aanmelden

Niet nodig