tot

Modernisering van grondrechten in de Grondwet in het licht van het EVRM en het EU-Grondrechtenhandvest

Promotie via livestream: Nederlandse grondrechten: klaar voor de toekomst?

Academiegebouw Utrecht

Let op: dit evenement wordt digitaal gehouden als gevolg van het gezondheidsbeleid van de Universiteit Utrecht als gevolg van het Coronavirus. Volg deze promotie via streaming video.  

Mr. Manon Julicher (departement Rechtsgeleerdheid) verdedigt haar proefschrift aan de Universiteit Utrecht op 15 april 2020. De titel van het proefschrift luidt: Nederlandse grondrechten: klaar voor de toekomst? Modernisering van grondrechten in de Grondwet in het licht van het EVRM en het EU-Grondrechtenhandvest.

Samenvatting

De grondrechten in de Grondwet zijn dringend aan herziening toe. Ze zijn niet goed toegesneden op nieuwe technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Sommige grondrechten zijn zo ouderwets geformuleerd dat ze nauwelijks nog te begrijpen zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor het recht op vrijheid van meningsuiting, in de Grondwet ook wel omschreven als de ‘vrijheid van drukpers’. Kan dit grondrecht worden ingeroepen bij de verspreiding van nepnieuws of haatzaaiende uitingen op internet? En wat zegt dit grondrecht over regelgeving die sociale mediaplatformen dwingt te filteren om auteursrechtelijk beschermd materiaal te beschermen? Het antwoord is niet duidelijk. Ook andere grondrechten hebben te maken met ouderwetse formuleringen en een gebrek aan praktische hanteerbaarheid. Het recht op brief-, telefoon- en telegraafgeheim bijvoorbeeld, is niet in staat voldoende bescherming te bieden tegen grootschalige interceptie van communicatiegegevens door de overheid. Daarnaast zijn verschillende belangrijke grondrechten helemaal niet in de Grondwet opgenomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het recht op een eerlijk proces en het recht op behoorlijk bestuur. Dat laatste recht bepaalt dat de overheid onpartijdig en zorgvuldig moet zijn in haar handelen naar de burger.

Een onduidelijke en onvolledige grondrechtenbescherming in de Grondwet raakt aan de wezenlijke bestaansreden van de Grondwet. De Grondwet is een juridisch middel om de vrijheid van de burger te garanderen. Een krachtige en duidelijke bescherming van grondrechten is daarvoor van groot belang. Dat de huidige grondrechten deze rol niet meer vervullen is kwalijk. Het tegengaan van machtsmisbruik van de overheid levert namelijk vertrouwen in de overheid op. Dat vertrouwen is noodzakelijk voor de aanvaarding en de effectiviteit van overheidsoptreden. In een democratische rechtsstaat als Nederland is dat essentieel. Daarom is het zaak de grondrechtencatalogus in de Grondwet te actualiseren. In dit proefschrift wordt deze stelling beargumenteerd en worden enkele concrete voorstellen voor modernisering gedaan.

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Online, te volgen via livestream (link binnenkort hier beschikbaar)
Promovendus
Mr. M.M. Julicher MA
Proefschrift
Nederlandse grondrechten: klaar voor de toekomst? Modernisering van grondrechten in de Grondwet in het licht van het EVRM en het EU-Grondrechtenhandvest
Promotor(es)
prof. mr. J.H. Gerards
prof. mr. R.J.G.M. Widdershoven
Entree
Gratis toegankelijk
Aanmelden

Niet nodig

Meer informatie
Full text via Utrecht University Repository