Promotie: Understanding patient trajectories in esophageal cancer: toward personalized prehabilitation

Fitter de operatie in: prehabilitatie op maat bij slokdarmkanker

Patiënten met slokdarmkanker ondergaan een intensief behandeltraject van chemo(radio)therapie en een ingrijpende operatie. In deze periode nemen conditie, spierkracht en voedingsstatus vaak sterk af. Prehabilitatie – trainen en werken aan voeding vóór de operatie – kan patiënten helpen om fitter aan de operatie te beginnen. Dit proefschrift laat zien dat één aanpak voor iedereen niet volstaat.

In de PRIOR-studie werd prehabilitatie geïntroduceerd als onderdeel van de reguliere zorg, en werden patiënten tijdens hun behandeling gevolgd. Gemiddeld gingen fysieke fitheid en voedingsstatus achteruit tijdens chemo(radio)therapie, maar herstelden zij tijdens prehabilitatie tot rond of boven het niveau van vóór de behandeling. Na de operatie volgde opnieuw een langdurige achteruitgang. Achter deze gemiddelden gingen grote individuele verschillen schuil: minder dan de helft van de patiënten volgde dit ‘gemiddelde’ patroon.

Juist patiënten met een lagere conditie vóór prehabilitatie, meer achteruitgang tijdens chemo(radio)therapie en meer vermoeidheid reageerden vaak goed op het programma. Ook minder fitte patiënten konden hun conditie vóór de operatie aanzienlijk verbeteren. Dat is relevant, omdat een betere conditie vóór de operatie samenhing met minder longcomplicaties en beter lichamelijk functioneren na de operatie. Tegelijkertijd verschilden patiënten in trainingsmogelijkheden, vermoeidheid en behoefte aan begeleiding.

Deze verschillen laten zien waarom prehabilitatie maatwerk vraagt. Om te bepalen welke ondersteuning bij iemand past, moet niet alleen worden gekeken naar fysieke fitheid en voeding, maar ook naar vermoeidheid, motivatie, voorkeuren en persoonlijke omstandigheden. Door prehabilitatie af te stemmen op de individuele patiënt, kan de periode vóór de operatie optimaal worden benut om patiënten zo goed mogelijk voorbereid aan hun operatie en herstel te laten beginnen.