Promotie: The Enteric Nervous System in Parkinson's Disease

Samenvatting proefschrift

De ziekte van Parkinson staat vooral bekend om bewegingsproblemen zoals tremoren en stijfheid, maar veel mensen ervaren al jaren daarvoor maag-darmklachten, zoals constipatie. Dit heeft geleid tot de hypothese dat de ziekte soms buiten de hersenen begint, mogelijk in de darm. 

Dit proefschrift onderzoekt het idee dat vroege veranderingen bij Parkinson kunnen ontstaan in het enterisch zenuwstelsel, een netwerk van zenuwen in de darm dat helpt bij de spijsvertering en communiceert met de hersenen. 

Met behulp van een laboratoriummodel, gemaakt van menselijke stamcellen en bestaande uit zowel enterische neuronen als enterische gliacellen, werd onderzocht hoe ontsteking en microbiële factoren deze cellen beïnvloeden. De resultaten laten zien dat ontsteking enterische gliacellen sterk kan activeren en hun metabolisme kan veranderen, de chemische reacties in een cel die deze in leven houden en laten functioneren en groeien. 

Daarnaast tonen de resultaten aan dat deze cellen onder langdurige ontstekingsomstandigheden stofwisselingspatronen aannemen die lijken op die bij Parkinsonpatiënten. Tegelijkertijd beginnen enterische neuronen een eiwit genaamd α-synucleïne op te hopen, een belangrijk kenmerk van de ziekte. Voorlopige resultaten suggereren ook dat bepaalde bacteriële eiwitten, amyloïden genoemd, deze effecten kunnen verergeren door de ophoping van α-synucleïne te bevorderen en ontsteking te versterken. 

Samen ondersteunen deze bevindingen het idee dat de ziekte van Parkinson in sommige gevallen in de darm kan beginnen en zich later naar de hersenen kan verspreiden. Inzicht in deze vroege veranderingen biedt nieuwe mogelijkheden voor toekomstige behandelingen die zich richten op de darm, en die mogelijk de voortgang van de ziekte kunnen vertragen of zelfs voorkomen.

De ceremonie begint met een lekenpraatje. De livestream start daarom een kwartier eerder.