Promotie: Targeting pyruvate kinase in rare anemias: a novel therapeutic strategy

Rode bloedcellen (RBCs) zijn verantwoordelijk voor het zuurstoftransport door het menselijk lichaam, wat noodzakelijk is voor de cellulaire processen in de verschillende weefsels. Voor een goede functie en voor hun overleving zijn RBCs afhankelijk van de glycolyse, het proces waarbij de cellulaire energie binnen de RBC wordt aangemaakt. Een belangrijk enzym in de glycolyse is pyruvaat kinase (PK). Het doel van dit proefschrift is om meer inzicht te geven in de functie van PK in de RBCs van patiënten met verschillende zeldzame bloedarmoedes.

Deze bloedarmoedes zijn hereditaire sferocytose (HS), hereditaire xerocytose (HX) en myelodysplastisch syndroom (MDS). HS en HX zijn aangeboren aandoeningen, waarbij de RBCs sneller afgebroken worden in de milt, wat leidt tot een bloedarmoede. MDS is een verworven ziekte die vaker voorkomt op volwassen leeftijd. Patiënten met MDS hebben problemen in hun beenmerg, waardoor onder andere de RBCs niet goed aangemaakt worden, wat ook weer resulteert in een bloedarmoede. Wij observeren dat in al deze drie verschillende ziekten het enzym PK aangedaan is in de RBCs. Omdat PK minder goed werkt, hebben wij in het laboratorium onderzoek gedaan naar de effecten van PK-activatoren. Uit onze resultaten blijkt dat de RBCs van alle drie de patiëntengroepen reageren op de PK-activatie. De activiteit van PK gaat omhoog, en de RBCs krijgen meer energie. Dit heeft ook een gunstig effect op de functionaliteit van de RBCs. Dit vormt de basis om in de toekomst ook te onderzoeken of patiënten baat kunnen hebben bij de PK-activatoren als medicijn.

Ook wordt een belangrijke diagnostische test, namelijk de osmotische gradiënt ektacytometrie, verder onderzocht: mogelijk kan deze laboratoriumtest ook van waarde zijn voor het begrijpen van het ziektemechanisme en het ziektebeloop bij patiënten met HS. Dit is belangrijk, omdat je zo nog meer informatie haalt uit een veelvoorkomende diagnostische test.