tot

Promotie: Sex and gene regulation in cardiovascular health and disease

Samenvatting

De biologische verschillen tussen mannen en vrouwen bestaan uit verschillende geslachtschromosomen (XX bij vrouwen en XY bij mannen) en verschillende geslachtshormonen (oestrogenen bij vrouwen en testosteron bij mannen). Deze biologische verschillen dragen bij aan een andere ziekteontwikkeling tussen mannen en vrouwen. Een goed voorbeeld is het vaker vóórkomen van niet-reproductieve kanker bij mannen, en het vaker optreden van auto-immuunziekten in vrouwen. Ook bestaan er verschillen in ontwikkeling van slagaderverkalking, of atherosclerose. Ondanks de verschillen in atherosclerose waarbij vrouwen vaker stabiele plaques ontwikkelen en mannen vaker instabiele plaques ontwikkelen weten we weinig over de vrouwelijke biologie bij atherosclerose. Dit komt omdat het gros van de biomedische kennis is gebaseerd op onderzoek bij mannelijke patiënten, mannelijke proefdieren en mannelijke cellen. Het onderzoek in dit proefschrift beschrijft hoe sekse, het biologisch man of vrouw-zijn, de genregulatie beïnvloedt in atherosclerose. Bij apart bestuderen van mannelijk en vrouwelijk weefsel komt er een compleet andere celbiologie naar boven. Zo blijkt dat atherosclerose in mannen zich centreert rondom ontstekingsreacties, terwijl in vrouwen de gladde spiercel meer centraal staat. Ook in gezond weefsel van verschillende organen van het hele lichaam zijn er veel biologische man-vrouw verschillen te vinden. Dit proefschrift laat zien dat sekse een belangrijke rol speelt in cardiovasculaire gezondheid en ziekte, en op meerdere manieren de genregulatie van het weefsel beïnvloedt. Door het bestuderen van man-vrouw verschillen ontdekken we biologie die tot dusver verborgen is gebleven. Deze kennis zou vervolgens kunnen bijdragen aan nieuwe ontdekkingen over ziektes die van belang zijn bij zowel mannen als vrouwen.

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Academiegebouw, Domplein 29 & online (link)
Promovendus
R.J.G. Hartman
Proefschrift
Sex and gene regulation in cardiovascular health and disease
Promotor(es)
prof. dr. ir. H.M. den Ruijter
prof. dr. G. Pasterkamp
Co-promotor(es)
dr. M. Mokry