17 mei 2019 van 12:45 tot 13:30

Promotie: Ruimte voor sport - samenspel van omgeving en persoonlijke voorkeuren

Aantrekkelijk ingerichte en toegankelijke (openbare) ruimten die uitnodigen om te gaan sporten zijn belangrijk om sportdeelname verder te stimuleren, schrijft promovenda Ineke Deelen in haar proefschrift. Persoonlijke kenmerken van verschillende groepen sporters spelen hierin een ook een grote rol, en hangen samen met voorkeuren voor het gebruik van sportieve ruimten. Door dit samenspel van factoren beter te begrijpen kan effectiever beleid gemaakt worden om meer mensen aan het sporten te krijgen en houden.

Sporten die veelal ongeorganiseerd of informeel worden uitgevoerd en aangeboden, zoals hardlopen, wielrennen, CrossFit en yoga lijken terrein te winnen ten opzichte van de ‘traditionele’ georganiseerde sport. Maar welke kenmerken van de ruimtelijke omgeving mensen prikkelen (meer) te gaan sporten, en hoe dit samenhangt met persoonlijke factoren zoals motivatie, daar is nog weinig over bekend.

Ruimtelijke omgeving doet ertoe

Ineke Deelen onderzocht hoe de ruimtelijke omgeving en persoonlijke factoren op elkaar inwerken en sportdeelname verklaren. Ze toont aan dat de ruimtelijke omgeving ertoe doet. Niet alleen de beschikbaarheid en nabijheid van parken, bos en natuurgebieden en sportvoorzieningen, de leefbaarheid en stedelijke dichtheid van de wijk blijken belangrijk. Ook de beleving van de ruimtelijke omgeving speelt een belangrijke rol. Een groene, levendige omgeving en een prettige ondergrond verklaard bijvoorbeeld voor een groot deel hoe aantrekkelijk hardlopers de omgeving ervaren waarin zij hardlopen.

Ook persoonlijke voorkeuren spelen een rol

Deelen concludeert dat naast de ruimtelijke omgeving ook persoonlijke factoren zoals motivatie, ervaren belemmeringen en hoe lang men al aan een bepaalde sport doet een belangrijke rol spelen bij het verklaren van sportdeelname. Vooral ongebonden vormen van sport zijn laagdrempelig en flexibel en sluiten goed aan op de motieven, doelen, voorkeuren en behoeften van de grote groep ‘drukke’ mensen en mensen die sporten vanuit gezondheidsmotief. Ze vond daarnaast verschillen tussen ervaren en minder ervaren hardlopers, en reisafstanden naar de sportvereniging bleken alleen een rol te spelen voor jonge tennissers en niet voor voetballers. De ruimtelijke omgeving is dus niet voor iedereen op dezelfde wijze gerelateerd aan sportdeelname. In tegendeel; voor sommige mensen spelen persoonlijke factoren een veel belangrijkere rol.

Een mooi startpunt

Het sportvriendelijk inrichten van de openbare ruimte kan volgens de onderzoeker een mooi startpunt vormen voor gezamenlijke gebiedsontwikkeling om woonwijken gezonder, socialer en veiliger te maken. Een belangrijke voorwaarde hiervoor is dat de belangen en behoeften van alle stakeholders, waaronder de sportaanbieders en de (potentiële) gebruikers, tijdig in kaart worden gebracht. Door proactief en gezamenlijk te werken in multidisciplinaire en domein overstijgende teams kunnen stappen gezet worden richting een meer inclusieve, leefbare en gezonde leefomgeving.

Begindatum en -tijd
17 mei 2019 12:45
Einddatum en -tijd
17 mei 2019 13:30
Promovendus
Ineke Deelen
Proefschrift
Space for sport. The interplay between the physical environment, intrapersonal factors and sports participation
Promotor(es)
prof. dr. ir. D.F. Ettema
Co-promotor(es)
dr. C.B.M. Kamphuis