Promotie: Procedural Justice on Trial

A Critical Test of Perceived Procedural Justice From the Perspective of Criminal Defendants

tot
Academiegebouw

Lisa Ansems verdedigt haar proefschrift over het ervaren van procedurele rechtvaardigheid op 10 september 2021 aan de Universiteit Utrecht. De volledige titel van haar proefschrift luidt: Procedural Justice on Trial, A Critical Test of Perceived Procedural Justice From the Perspective of Criminal Defendants.

Procedurele rechtvaardigheid op de strafrechtszitting

Als verdachten voor de strafrechter komen, zijn zij dan alleen bezig met de uitkomst van hun zaak of ook met de rechtvaardigheid van de procedure? Welke aspecten van procedures maken dat verdachten zich rechtvaardig behandeld voelen? En zijn er omstandigheden waaronder procedures die als onrechtvaardig worden ervaren prettige aspecten kunnen hebben? Deze vragen stonden in dit onderzoek centraal. Het overkoepelende doel van het onderzoek was om ervaren procedurele rechtvaardigheid kritisch te toetsen. Daartoe zijn drie verschillende, maar onderling gerelateerde studies uitgevoerd:

  1. kwalitatieve interviews met 100 verdachten in politierechterzaken,
  2. een survey onder 198 verdachten in politierechterzaken, en
  3. een experiment onder 239 burgers die zich inleefden in de positie van de verdachte tijdens een politierechterzitting.

Tijdens de interviews bleek de grote meerderheid van de verdachten zelf aspecten van ervaren procedurele rechtvaardigheid te noemen, waarbij met name ervaren neutraliteit een centrale rol bleek te spelen. In de survey en het experiment is de mogelijkheid onderzocht dat onrechtvaardige procedures soms prettige aspecten kunnen hebben, doordat deze de mogelijkheid bieden om negatieve uitkomsten toe te schrijven aan externe oorzaken.

Rechtvaardige procedures bieden minder mogelijkheden om zulke externe attributies te maken, waardoor mensen soms minder positief of zelfs negatief kunnen reageren op ervaren procedurele rechtvaardigheid. Hiervoor werden in dit onderzoek slechts beperkte aanwijzingen gevonden. Ervaren procedurele rechtvaardigheid bleek significant samen te hangen met uitkomstoordelen, protestintenties, en vertrouwen in Nederlandse rechters. Samen geven deze resultaten aan dat ervaren procedurele rechtvaardigheid er voor verdachten in strafzaken toe doet, ook wanneer dit kritisch wordt getoetst.

Over Lisa Ansems

Van december 2016-januari 2021 was Lisa verbonden aan het Montaigne Centrum voor Rechtsstaat en Rechtspleging, waar zij promotieonderzoek verrichtte naar ervaren procedurele rechtvaardigheid vanuit het perspectief van verdachten in strafzaken. In dit onderzoek combineerde zij kwalitatieve methoden (interviews) en kwantitatieve methoden (survey, experiment) en koppelde zij de aldus verkregen empirische bevindingen aan (juridisch-)normatieve reflecties. Het onderzoek werd gefinancierd uit een NWO Onderzoekstalentbeurs en werd begeleid door professor Kees van den Bos en professor Elaine Mak.

Sinds 15 februari 2021 is Lisa werkzaam als postdoctoraal onderzoeker bij de Universiteit Leiden op het thema conflictoplossende instituties.

Begindatum en -tijd
Einddatum en -tijd
Locatie
Academiegebouw (Domplein 29 Utrecht) & online (link)
Promovendus
Lisa Ansems
Promotor(es)
Prof. dr. Kees van den Bos
prof. mr. dr. Elaine Mak
Meer informatie
Full text via