Promotie: Paleogeographic Influence on Oceans and Climate in Past Warm Periods

LET OP: De kandidaat houdt een lekenpraatje, hierdoor start de livestream een kwartier eerder.

De snelle opwarming van ons klimaat, veroorzaakt door menselijke uitstoot van broeikasgassen, is een van de grootste uitdagingen van deze tijd. Hoewel de huidige opwarming ongekend snel verloopt, heeft de aarde in het verleden ook warme periodes gekend met CO2-concentraties vergelijkbaar met die van vandaag. Tijdens deze periodes waren ijskappen kleiner, neerslagpatronen anders en week de oceaancirculatie af van de huidige situatie.

In dit proefschrift onderzoeken we twee van deze warme periodes: het Miocene Climatic Optimum (MCO; 16,75–14,5 miljoen jaar geleden) en het mid-Plioceen (~3,2 miljoen jaar geleden). Hoewel de continenten toen grotendeels op dezelfde plek lagen als vandaag, waren er belangrijke verschillen in ijskappen, vegetatie en regionale geografie.

Met behulp van klimaatmodellen bestuderen we hoe deze paleogeografische condities het klimaat en de oceaancirculatie beïnvloedden. Simulaties van het mid-Plioceen laten een sterkere Atlantische Meridionale Overturning Circulatie (AMOC) zien dan in het pre-industriële klimaat. Dit hangt samen met veranderingen in de aanvoer van zoetwater naar de Noord-Atlantische Oceaan en met paleogeografische veranderingen, zoals de afsluiting van Arctische zeestraten. Ook in de Zuidelijke Oceaan hebben deze condities grote invloed op temperatuur, zoutgehalte en diepe oceaancirculatie.

Voor het MCO laten onze simulaties zien dat paleogeografie een belangrijke oorzaak is van de opwarming. Tegelijkertijd blijken huidige klimaatmodellen moeite te hebben om alle kenmerken van dit warme klimaat goed te reproduceren. Onze resultaten laten zien dat paleogeografie een grote invloed heeft op klimaat en oceaancirculatie, maar ook dat deze oude warme klimaten niet één-op-één kunnen worden gebruikt als analogie voor toekomstige klimaatverandering.