Promotie: Mitochondria taking center stage in therapy-induced senescence - Mechanisms and therapeutic implications for cancer

LET OP: Als een kandidaat een lekenpraatje houdt, start de livestream een kwartier eerder.

Kankerbehandelingen zijn bedoeld om tumorgroei te stoppen, maar kankercellen sterven hierdoor niet altijd. In plaats daarvan gaan zij over in een toestand die ‘therapy-induced senescence’ wordt genoemd: ze stoppen met delen, maar blijven leven. In het begin is dit gunstig, omdat het de tumorgroei remt. Echter, op de lange termijn kunnen deze cellen schadelijk zijn. Ze geven signalen af die ontstekingen bevorderen en het risico verhogen dat kanker terugkomt.

Dit proefschrift laat zien dat mitochondriën – de energiecentrales van de cel – hierbij een grotere rol spelen dan eerder werd gedacht. Ze zijn niet alleen kwetsbaar voor schade door therapie, maar beïnvloeden ook actief hoe kankercellen reageren. Alleen al het verstoren van hun werking kan voldoende zijn om cellen in staat van ‘senescence’ te brengen.

De resultaten tonen aan dat veranderingen in energieproductie, stressreactie en eiwitaanmaak door mitochondriën bijdragen aan het in stand houden van deze toestand. Ook bepaalt de staat van de mitochondriën of cellen later kunnen worden verwijderd met medicijnen die daarvoor zijn ontwikkeld. Sommige ‘senescent’ kankercellen zijn makkelijker uit te schakelen dan andere, en mitochondriale verschillen helpen dit te verklaren.

Door nieuwe methoden te ontwikkelen om eiwitten in mitochondriën te bestuderen, heeft dit onderzoek kleine moleculen geïdentificeerd die kunnen bepalen of ‘senescence’ blijft bestaan of wordt teruggedraaid.

Samenvattend laten deze bevindingen zien dat mitochondriale regulatie een cruciale rol speelt bij ‘therapy-induced senescence’. Een dieper inzicht in mitochondriale processen kan bijdragen aan het beter benutten of gerichter aanpakken van ‘senescence’ binnen de kankerbehandeling.