Promotie Marta Olivi: Eten in dystopische literatuur

Op vrijdag 2 oktober verdedigt Marta Olivi haar proefschrift ‘Food That Matters: Food Figurations in Contemporary Anglophone Feminist Dystopias’. Hierin onderzoekt Olivi hoe feministische dystopische romans eten gebruiken om te laten zien hoe mensen onderdrukt worden én hoe ze zich daartegen verzetten.

Meer dan een metafoor

Olivi analyseerde zeven Engelstalige dystopische romans uit de periode tussen 2008 en 2020, waaronder werk van Bernardine Evaristo, Louise O’Neill en Diane Cook. Haar belangrijkste punt: eten in deze boeken is meer dan alleen een metafoor. Het beïnvloedt actief hoe personages met elkaar omgaan, wie ze zijn en of verandering mogelijk is.

In de romans die Olivi onderzocht wordt eten aan de ene kant gebruikt om vrouwen te controleren, door honger, strenge diëten of beperkte toegang tot voedsel. Tegelijkertijd gebruiken personages eten om zich te verzetten tegen deze onderdrukking. Door voedsel te delen, verbouwen, bereiden of juist te weigeren winnen ze de regie terug en geven ze nieuwe manieren van samenleven vorm. Olivi noemt dit verzet ‘doing-with food’.

Olivi concludeert dat de romans eten gebruiken om klassieke westerse tegenstellingen (lichaam versus geest, natuur versus cultuur en materie versus betekenis) ter discussie te stellen, doordat ze laten zien dat eten bijvoorbeeld lichaam én geest en natuur én cultuur raakt. Zo tonen de boeken dat een zorgzamere, meer verbonden manier van samenleven denkbaar blijft, zelfs in een dystopische wereld.